કાયમી કરી દો ચમત્કારીક સરસિયાના તેલ નો ઉપયોગ …

કાયમી કરી દો ચમત્કારીક સરસિયાના તેલ નો ઉપયોગ …

 

શરીરના અનેક રોગો કરો દૂર…!!

 

 

mustard oil

 

 

સરસિયાના  તેલ ના માત્ર ભોજન રાંધવામાં કામ આવે છે પણ આનું પ્રયોગ ઘણી પારંપરિક પ્રક્રિયાઓમાં પણ કરાય છે. સરસિયાનો તેલમાં વિટામિન એ વિટામિન ઈ પ્રોટીંન્સ અને એંટી ઓક્સીડેંટ્સ હોય છે જે અમારા શરીરને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદગાર છે. એમાં કેલ્શિયમ અને પ્રાકૃતિક એંટી ઓક્સીડેંસ હોય છે. સરસિયાનો તેલમાં રહેલ એટી એસિડસ આ વાતને ખરું જણાવે છે કે કોલેસ્ટ્રોલના સ્તરનો સંતુલન જાણવી રાખવા હૃદા રોગોના ખતરા ઓછું કરી શકાય છે.

સરસિયાનું તેલ અનેક રીતે ઉપયોગી અને સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત લાભકારી માનવામાં આવે છે, પરંતુ બહુ ઓછા લોકો સરસિયાના તેલનો ઉપયોગ કરે છે. તેની પાછળનું કારણ કદાચ આ તેલના ગુણો વિશેની જાણકારી ન હોવી પણ હોઈ શકે છે. સરસિયાના તેલનો જો પ્રામાણિક રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તમે અનેક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓમાં દવા વિના રાહત મેળવી શકો છો. જેથી આજે અમે તમને જણાવીશું કે સરસિયાનું તેલ તમને ત્વચા, વાળ અને સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા ફાયદાઓ કેવી રીતે આપી શકે છે.

                  • વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે

સરસિયાના બીમાં બી-કોમ્પલેક્સ વિટામિન જેવા ફોલેટ, થિયામાઇન, નિયાસિન, રિબોફ્લાવિન હોય છે. સરસિયાનું તેલ આપણા શરીરમાં મેટાબોલ્ઝિમને વધારે છે, જે ઝડપથી વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તો તમારા ભોજનમાં અવશ્ય સરસિયાના તેલનું સેવન કરવું.

                  • એન્ટી-એન્જિંગ

સરસિયામાં કેરોટિન્સ, જિયક્સાથિંસ એન્ડ લ્યૂટિન, વિટામિન એ, સી અને કેની માત્રા ભરપૂર હોય છે. આ બધા જ વિટામિન હોવાને કારણે આ એન્ટીઓક્સીડેન્ટ પણ છે જે વધતી ઉમર સાથે આવતી કરચલીઓ, નિશાન દૂર કરે છે.

                  • કાનનો દુખાવો થાય તો બે ટીપા નવશેકા સરસિયાના તેલને કાનમાં નાખવું, તરત રાહત મેળવવા માટે તમે સરસિયાના તેલમાં બે-ત્રણ કળીઓ લસણની પણ નાખી શકો છો. જો સાંધાનો દુખાવો થતો હોય તો સરસિયાના તેલમાં કપૂર નાખીને માલિશ કરવાથી દુખાવામાં રાહત મળે છે. જો કમરના દુખાવાથી તમે પરેશાન થાવ છો તો, સરસિયાના તેલમાં થોડી હિંગ, અજમો અને લસણ મિક્ષ કરીને માલિશ કરવું જોઇએ. સરસિયાનું તેલ હ્રદયને ચુસ્ત-દુરસ્ત રાખે છે.

                    અસ્થમાને કંટ્રોલ કરવા માટે

                    સરસિયાના બીમાં સેલેનિયમ અને મેગ્નેશિયમ બન્ને હોય છે. આ બંન્નેમાં એન્ટી-ઇનફ્લામેટરી હોય છે. સરસિયાનું તેલ રોજ ભોજનમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે તો અસ્થમા, શરદી અને બ્રેસ્ટમાં થતી સમસ્યાઓમાં લાભ મળે છે.

                    ભૂખને વધારવામાં પણ કારગર

એક સારુ સ્વાસ્થ્ય તમારી ઓળખ ત્યારે જ બને છે જ્યારે તમને પૂરતી ભૂખ લાગે. આ માટે તમારું સ્વાસ્થ્ય પણ સારું હોવું જોઇએ. જેની માટે સરસિયાનું તેલ બેસ્ટ માનવામાં આવે છે. સરસિયાનું તેલ પેટમાં ગેસ્ટ્રિક જ્યૂસની જેમ તમારા એપિટાઈઝરના સ્વરૂપમાં કામ કરે છે, જેનાથી ભૂખ વધવા લાગે છે. આ માટે આજથી જ તમારા ભોજનમાં સરસિયાનું તેલ ઉપયોગમાં લેવાનું શરૂ કરી દેવું. ખૂબ જ ભોજન કરવું અને સ્વસ્થ રહેવું.

કેન્સરના ઉપચાર માટે ઉપયોગી

સરસિયાના તેલમાં ગ્લુકોજિલોલેટ હોય છે, જે કેન્સર વિરોધી ગુણ હોવાના કારણથી કેન્સર ટ્યૂમર (ગાંઠ) થવાથી બચાવે છે. સરસિયામાં લાભકારી ગુણ હોવાને કારણએ ગ્લુકોજિલોલેટ અને કોરોરેકટલ કેન્સરથી બચવાનું કાર્ય કરે છે.

સ્કિન માટે સરસિયાનું તેલ ફાયદાકારક …

 

mustard oil.2

સ્કિનનું ટેનિંગ અને ડાર્ક સ્પોટને ઘટાડે છે.

સરસિયાના તેલથી ગરમીઓમાં ત્વચામાં આવતા ટેનિંગ અને આખોની નીચે આવતા ડાર્ક સર્કલને ઓછા કરવામાં મદદ કરે છે. તેની માટે તમે સરસિયાના તેલમાં ચણાનો લોટ, દહી અને થોડા ટીપા લીંબૂ નાખી તેને સરખી રીતે મિક્ષ કરી લેવું. આ ફેસ માસ્કને 10થી 15 મિનિટ ચહેરા પર લગાવીને રાખવું. ત્યાર પછી ઠંડા પાણીથી ચહેરાને ધોઇ લેવો. આ માસ્કનો ઉપયોગ સપ્તાહમાં બેથી ત્રણવાર કરવો.

સ્કિનમાં વધારે ગ્લો લાવવામાં મદદ કરે છે.

સરસિયાના તેલમાં નારિયેળના તેલને મિક્ષ કરીને ચહેરા પર 5 થી 6 મિનિટ સુધી એક સર્કલમાં મસાજ કરવું. મસાજ કર્યા પછી વાઇપથી તથા ભીના રૂ વડે ચહેરો સાફ કરી લેવો. આ મસાજથી ચહેરામાં લોહીનું પરિભ્રમણ વધે છે અને સ્કિનના રંગમાં પણ તમને બદલાવ જોવા મળશે.

પ્રાકૃતિક સનસ્ક્રિનના સ્વરૂપમાં પણ ઉપયોગી

સરસિયાના તેલમાં વિટામિનની માત્રા વધારે હોવાને કારણે ચહેરાની માટે પ્રાકૃતિક સનસ્ક્રિનનું કામ કરે છે. થોડું તેલ અને વિટામિન ઈ હોવાને કારણે બહારનો તડકો અને અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો તથા પ્રદૂષણથી બચાવે છે. વિટામિન ઈ એજિંગ અને કરચલિયોને ઓછી કરે છે.

ફોડલીઓ અને ઇન્ફેક્શનને ઓછું કરે છે

સરસિયાના તેલમાં એન્ટી-બેક્ટીરિયા અને એન્ટી-ફંગલ હોવાના કારણોથી ફોડલીઓ અને આપણી ત્વચા સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓની માટે ઘણું ફાયદેમંદ રહે છે. જો તમે રોજ ભોજનમાં અથવા ચહેરા પર સરસિયાના તેલનો ઉપયોગ કરો તો આ સ્કિનમાં થનારી ડ્રાયનેસ, ડલનેસ અને બળતરાને દૂર કરે છે. સરસિયાના તેલથી બોડી મસાજ કરવામાં આવે તો તમારી ત્વચા સાફ થાય છે અને તેમાં ચમક પણ આવે છે. બોડીમાં મસાજ કરવાથી લોહીનું પરિભ્રમણ અને ઇન્ફેક્શન માટે પણ ઘણુ ફાયદાકારક છે.

વાળ માટે સરસિયા તેલના લાભકારી ગુણો …

વાળમાં સરસિયાના તેલથી થતા ફાયદાઓ …

​સરસિયાના તેલથી માથામાં મસાજ કરવામાં આવે તો વાળનો ગ્રોથ તો વધે જ છે સાથે જ લોહીનું પરિભ્રમણ પણ વધે છે. સરસિયાના તેલમાં વિટામિન અને મિનરલ્સ હોય છે, જેનાથી વાળને પોષણ મળે છે. સરસિયાના તેલમાં બીટા-કેરોટિનની માત્રા વધારે હોય છે જે વિટામિનમાં રૂપાંતર થાય છે અને વાળના ગ્રોથને વધારે છે. સરસિયાના તેલમાં આર્યન, ફેટી એસિડ, કેલ્શિયમ અને મેગ્નીશિયમ જેવા ગુણો હોય છે જે વાળ માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક હોય છે.

વાળના નેચરલ કલરને જાળવી રાખે છે

જે લોકોના વાળ કથ્થઇ રંગના હોય છે, તેમને સરસિયાનું તેલ લગાવવું જોઇએ. જેનાથી વાળનો રંગ કાળો થઇ જશે. રાત્રે સૂતા પહેલાં દરરોજ સરસિયાનું તેલ લગાવવામાં આવે તો થોડા જ દિવસોમાં તમારા વાળ કાળા થવા લાગશે.

ખરતા વાળ અને સ્કેલ્પ માટે કારગર

સરસિયાના તેલમાં ભારે માત્રામાં વિટામિન હોય છે જે તમારા ખરતા વાળ, ગંજાપનની સમસ્યાઓની સાથે બે મુખવાળા અને રૂક્ષવાળ માટે પણ ખૂબ જ લાભદાયી સાબિત થાય છે. સ્કેલ્પના ઇન્ફેક્શન થવા પર ફંગલ ગ્રોથને રોકે છે અને હાઇડ્રેટિડ રાખે છે. સરસિયાના તેલને લગાવવાની સૌથી શ્રેષ્ઠ રીત સરસિયું, નારિયેળ, ઓલિવ અને બદામના તેલને સાથે મિક્ષ કરીને માથામાં 15થી 20 મિનિટ સુધી હળવા હાથે મસાજ કરવું. ત્યાર પછી 2 અથવા 3 કલાક પછી વાળને ધોઇ નાખવા. આ મિશ્રણનો ઉપયોગ નિયમિતપણે કરવાથી વાળ હેલ્દી, લાંબા અને મુલાયમ રહે છે.

                        •  સરસિયાના તેલમાં રહેલા ફેટી એસિડસ આને ખૂબ સારા વાઈટલાઈજર જણાવે છે જે અમારા વાળને પોષણ આપવાને સાથે સાથે વાળને જાડા બનાવે છે.
                        •  વાળના ગ્રોથ માટે સરસિયાના તેલમાં મેંદીના પાનને ઉકાળીને લગાવવાથી વાળનો ગ્રોથ જલ્દી થાય છે.

                          શરદી અને ઉધરસ માટે 

આ તેલ એ લોકો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે જેમને મોટાભાગે ઉધરસ અથવા ગળામાં ખરાશની તકલીફ રહે છે. તેની માટે તમારે એક ચમચી સરસિયાના તેલમાં કપૂર મિક્ષ કરીને છાતિ પર લગાવવું. સાથે જ, તરત જ આરામ મળે તે માટે તેલને ગરમ કરીને તેની સ્ટિમ લેવી. જેની માટે થોડી માત્રામાં સરસિયાના તેલથી તમારી શ્વાસનળી ખુલ્લી જશે અને ઉધરસ અને કોલ્ડથી બચવા માટે તમારા ગળાની ખરાશને દૂર કરશે.

મલેરિયાથી બચવા માટે પણ શ્રેષ્ઠ

મચ્છરોથી બચવા માટે રાતે સૂતા પહેલાં સરસિયાનું તેલ શરીર પર લગાવવું. જેનાથી મચ્છર તમને કરડશે નહી, ખાસ કરીને મલેરિયા થવાનો ખતરો તમારાથી દૂર થશે.

સરસોના તેલના અન્ય ઉપયોગો  …

 

mustard oil.1

અન્ય ફાયદાઓ …

 

સરસિયાના તેલને શરીર માટે ખૂબ જ ઉપયોગી અને રામાબાણ માનવામાં આવે છે. સરસિયાના તેલનો જો પ્રામાણિક રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તમને દવાઓની પણ જરૂર નહી પડે, કારણ કે, સરસિયાના તેલમાં દુખાવાને દૂર કરવાના ગુણો સમાયેલા છે- જેમ કે, કાનનો દુખાવો થાય તો બે ટીપા નવશેકા સરસિયાના તેલને કાનમાં નાખવું, તરત રાહત મેળવવા માટે તમે સરસિયાના તેલમાં બે-ત્રણ કળિઓ લસણની પણ નાખી શકો છો. જો સાંધાનો દુખાવો થતો હોય તો સરસિયાના તેલમાં કપૂર નાખીને માલિશ કરવાથી દુખાવામાં રાહત મળે છે. જો કમરના દુખાવાથી તમે પરેશાન થાવ છો તો, સરસિયાના તેલમાં થોડી હિંગ, અજમો અને લસણ મિક્ષ કરીને માલિશ કરવું જોઇએ. સરસિયાનું તેલ હ્રદયને ચુસ્ત-દુરસ્ત રાખે છે. આજે અમે તમને અહી જણાવીશું કે સરસિયાનું તેલ તમને ત્વચા, વાળ અને સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા ફાયદાઓ કેવી રીતે આપી શકે છે.

સરસિયાનું તેલ આપણી બોડી માટે ઘણુ ફાયદાકારક હોય છે. તેને ભોજન બનાવવાના ઉપયોગમાં લેવાથી શરીર મજબૂત થાય છે અને ઇમ્યૂનિટીને સ્ટ્રોંગ બને છે. સરસિયાનું તેલ મોટા લોકોની સાથે નાના બાળકો માટે પણ તેટલું જ ફાયદાકારક થાય છે. આ તેલથી બાળકોની માલિશ કરવાથી બાળકોનું વજન, લંબાઈ અને શરીર મજબૂત બને છે.

અન્ય ઉપયોગ …

 

                              • અસ્થમાને કંટ્રોલ કરવા માટે

સરસિયાના બીમાં સેલેનિયમ અને મેગ્નીશિયમ વધારે માત્રામાં મળી આવે છે. આ બંન્નેમાં એન્ટી-ઇનફ્લામેટરી હોય છે. સરસિયાનું તેલ રોજ ખાવામાં લેવામાં આવે તો અસ્થમા, શરદી અને બ્રેસ્ટમાં થતી સમસ્યાઓમાં લાભ મળે છે.

વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે

સરસિયાના બીમાં બી-કોમ્પલેક્સ વિટામિન જેવા ફોલેટ, થિયામાઇન, નિયાસિન, રિબોફ્લાવિન હોય છે. સરસિયાનું તેલ આપણા શરીરમાં મેટાબોલ્ઝિમને વધારે છે, જે ઝડપથી વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તો તમારા ભોજનમાં અવશ્ય સરસિયાના તેલનું સેવન કરવું.

                                  • વધતી ઉમર, ટેનિંગ અને બળતરા થવા પર ચહેરા પર સરસિયાનું તેલ 10 મિનિટ સુધી લગાવીને રાખવું.
                                    •  શરીરને ભરપૂર પોષણ મળે અને મજબૂત થાય, આ માટે રોજ સરસિયાના તેલથી માલિશ કરવું જોઇએ.

તમારી ત્વચા પર ઓયલનો ઉપયોગ કરતા પહેલાં ધ્યાન આપવું…

 

                                      • સરસિયાના તેલ ત્વચા માટે પણ લાભદાયક હોય છે,  આ ત્વચામાં સૂકાપણને ખત્મ કરે છે અને ત્વચા પર કોઈ ચોટ લાગતા સીધો ઉપયોગ  કરી શકાય છે.
                                • સરસિયાના તેલનો નિયમિત આધારે સેવન કરાય તો આ માઈગ્રેનના દુખાવામાંથી રાહત આપવામાં મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધ થાય છે.
                                •  સરસિયાનો તેલમાં આવા એન્ટી બેક્ટીરિયલ તત્વ રહેલ હોય છે જે તમારા શરીરને ઘણા રોગોથી રાહત મેળવવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે ભોજનના માધ્યમથી સરસિયાનો તેલનો સેવન કરાય છે તો આ પેટ સંબંધિત રોગોથી રાહત મેળવવામાં મદદ કરે છે.
                                • સરસિયાનો તેલનો ઉપયોગ માલિશ માટે પણ કરાય છે કારણ કે આવું માનવું છે કે આ લોહીનો પ્રવાહ, માંસપેશિયોને તાકતવર બનાવવા માટે અને ત્વચા માટે લાભકારી છે.
                                • આ તેલને ગરમ કરવાથી તેમાથી વધારે સુગંધ આવે છે. આ માટે આ તેલનો ઉપયોગ કરતા સમયે ખાસ ધ્યાન રાખવું અને પછી જ તેનો ઉપયોગ કરવો.
                                • હમેશાં ભોજનમાં અને ત્વચા પર લગાવવા માટે સારી બ્રાન્ડનું તેલ ઉપયોગમાં લેવું.
                                • સરસિયાના તેલના ઉપયોગથી એલર્જી, કોઇપણ પ્રકારનું રિએક્શન અથવા બીજી કોઇ તકલીફો ઊભી તો તરત જ તે તરફ ધ્યાન આપવું.
                                • સરસિયાના તેલને ચહેરા પર લગાવતા પહેલાં તેનો ટેસ્ટ જરૂર કરવો. દરેકની ત્વચાના પ્રકાર અલગ-અલગ હોય છે. આ માટે એવુ જરૂરી નથી કે સરસિયાનું ઓયલ બધા જ માટે ઠીક રહે.
                                • આ દાંત અને મસૂડાના સાથે-સાથે રોગ પ્રતિરોધક પ્રણાલીને તાકતવર જણાવે છે. લોકો ખાંસી શરદી, અસ્થમા પીડિત હોય છે એમાં સરસિયાનો તેલ ખૂબ આરામદાયક પ્રભાવ મૂકે છે.
                                • સરસિયાના તેલમાં થોડું સિંઘવ મીઠું નાંખીને બરાબર ભેળવીને છાતી ઉપર લેપ કરવાથી ઠંડીમાં રાહત રહે છે

 

સાભાર: દિવ્ય ભાસ્કર.

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

તમને કોણ રોકે છે ? …

તમને કોણ રોકે છે ? … 

–  મારીયા યુ. જેઠવા

 

  

KON ROKE CHHE

 

  

એક કામ કરો, તમારા દિલ પર હાથ રાખીને કહો કે એવાં કેટલાં કાર્યો છે કે જે તમને કરવાની ઇચ્છા થઈ હોય અને તમે કર્યાં ન હોય? ‘દિલવાલે દુલ્હનિયા લે જાયેંગે’ ફિલ્મનો એક બહુ પ્રચલિત ડાયલોગ છે જે આપણે મસ્તી મજાકમાં આજે પણ બોલીએ છીએ કે જા સિમરન, જી લે અપની જિંદગી… ફિલ્મોને ડ્રીમ મર્ચન્ડ કહેવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે ફિલ્મો સપનાં જોતાં કરી દે છે. વાસ્તવિક જગતથી તમને તે કલ્પનિક જગત તરફ લઈ જાય છે. તો સામે બીજો સવાલ છે કે સપનાં જોવાં ન જોઈએ… ખરેખર તો સપનાં જોવાં જોઈએ, કેમ કે તે તમને ભવિષ્ય તરફ લઈ જાય છે. તમારા આવનારા દિવસો માટે કંઈક કરી દેખાડવાની ખેવના જન્માવે છે. તમારા ભૂતકાળને પાછળ ધકેલવામાં મદદ રૂપ થાય છે, તો પછી આપણે શા માટે સપનાં જોતાં ડરીએ છીએ?

આપણી હિન્દી ફિલ્મો થોડી વધારે મેલોડ્રામેટિક હોય છે, પણ એક વાત અહીં નોટિસ કરવા જેવી છે. ફિલ્મમાં બોલાતા ઘણા ખરા સંવાદો તમને જાણે અજાણે ઘણું બધું કહી જતા હોય છે. આપણે સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચે તફાવત પાડતા આવ્યા છીએ અને તેને કારણે તકલીફ એ થાય છે કે બહુ બધાં કાર્યો આપણે એમ કહીને કરતા નથી કે તે કાર્યો પર ફ્કત પુરુષોનો જ ઇજારો છે. માનવીય શરીરની રચનાને બાદ કરીને સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચે કોઈ એવો ફરક નથી કે જેને કારણે તમે કોઈ કાર્ય ન કરી શકો.

 વાંક કોનો છે ?

 ઘણા લોકો જીવનના પાછલા દિવસોમાં એમ કહીને અફસોસ વ્યક્ત કરતા હોય છે કે મારે તો ડોક્ટર બનવું હતુ, એરહોસ્ટેસ બનવું હતું કે મારે પોતાનો વ્યવસાય કરવો હતો. આ તો એક ઉદાહરણ હતું પણ માનવી તેના જીવનમાં ઘણાં બધાં સપનાં જોતો હોય છે. અમુક સંજોગોને બાદ કરતા તેનાં જોયેલાં સપનાં કે કોઈ કાર્ય પૂર્ણ ન કરવા માટે તે બીજાને અથવા પરિસ્થિતિને દોષ દેતો હોય છે. જે ખરેખર ખોટું છે. આ તો છટકબારી છે. સપનાં પૂરાં ન થવાના અફસોસ કરતાં સપનાં પૂરાં કરવા પાછળની આપણી મહેનતનું મૂલ્યાંકન એક વાર ચોક્કસપણે કરવું જોઈએ. દરેક વખત એવું નહીં બને કે વાંક કે ખોટ પરિસ્થિતિનાં જ હોય તમારા તરફથી કરવામાં આવતા પ્રયત્નો પણ ઓછા હોઈ શકે છે.

સ્ત્રીને તેનો સંકોચ જ નડે છે

તાજેતરમાં એક સર્વે વાંચવા મળ્યો કે કેટલા ટકા સ્ત્રીઓ જાહેરમાં વર્કઆઉટ કરે છે. સર્વે પ્રમાણે એવું જાહેર કરવામાં આવ્યું કે સ્ત્રીઓ જાહેરમાં વર્કઆઉટ કરતા ડરતી હોય છે. કોઈ જોઈને શું વિચારશે તે વિચાર તેને પરેશાન કરતો હોય છે. એટલું જ નહીં તે રોડ કે પાર્કમાં રનિંગ કરતા પણ સંકોચ અનુભવતી હોય છે. સર્વે જ્યારે વાંચ્યો ત્યારે મનમાં થયું કે આવું કંઈ હોતું હશે. વળી એક વાર મગજ કામે લાગ્યું અને વિચાર આવ્યો કે વાત સો ટકા સાચી છે. વહેલી સવારે રસ્તા પર વોક કરતા લોકોમાં સ્ત્રીઓ કેટલી હોય છે! એટલું જ નહીં જિમમાં પણ ફિમેલ વર્કઆઉટ કરતા સંકોચ અનુભવે છે. એક એક્સરસાઇઝ જ નહીં સ્ત્રી ઘરની બહાર નીકળતા પણ ડરતી હોય છે. સ્ત્રીને પોતાના વિકાસ માટેનાં કાર્યો કરતી વખતે પણ પહેલા એ વિચાર આવે છે કે બીજા લોકો શું વિચારશે… જો તમને પણ મનમાં આવા વિચાર આવતા હોય તો થઈ ગયું તમારું તો ભલું…

તમને કોણ રોકે છે ?

ગત વર્ષે રિલીઝ થયેલી અને વર્ષ દરમિયાન આવેલી તમામ ફિલ્મોમાં યાદ રહી જાય તેવી કંગના રનૌતની ફિલ્મ ‘ક્વીન’ના એક સંવાદની વાત કરવી છે. ફિલ્મ અસરકારક હતી તેનાં પાત્રોથી લઈને સંવાદો પણ આપણને ઘણું બધું કહી અને શીખવી જાય તેવાં છે. ફિલ્મની એક સિક્વન્સમાં જ્યારે કંગના તેના મેલ રૂમમેટને ડ્રોઇંગ કરતા જુએ છે ત્યારે તેને એમ કહે છે કે આવું તો મારે પણ કરવું હતું. ત્યારે તેનો રૂમમેટ તેને જવાબમાં કહે છે કે તુમ્હે કિસને રોકા હૈ… વાત તો સાચી છે આપણી ધારણાઓ, ઇચ્છાઓ અને સપનાઓને પૂરાં કરવાં કોણ રોકે છે.

તમે તમારી જાતને ન રોકો

બહુ સમય પહેલાં એક શોર્ટ સ્ટોરી હાથે લાગી હતી. સ્ટોરીનું પાત્ર ભારે રસપ્રદ હતું. તે જીવનમાં કોઈ પણ સંજોગોમાં સમાધાન કરવા તૈયાર હોતી નથી. તેના જીવનમાં પરિવર્તન જે સમયે આવે છે તે સમયનો આત્મસંવાદ સર પડે તેવો છે. તે સ્ત્રી રોજ સવારે ઊઠીને કોફી બનાવતી ત્યારે એવું કહેતી કે આજે તો હું દિવસમાં કસરત કરીશ, ગાર્ડનમાં જઈશ, મારા જૂના મિત્રોને લેટર લખીશ, મારા પ્રિય કૂતરા જેમિનને શહેરની સફર કરાવીશ. મારા પતિની સાથે એક કલાક વાતો કરીશ અને નવરાસની પળોમાં સંગીતની સાથે ઠંડીના દિવસોમાં પહેરવા માટે એક સ્વેટર તૈયાર કરીશ. આવા રોજ કંઈક અવનવા પ્લાન એ સવારની કોફી સાથે કરતી. થતું એવું કે કોફીના મગને વોશબેસિનમાં મૂકવાની સાથે ધારેલાં કાર્યોને પણ તે ભૂલી જતી. રાત્રે તે જ્યારે સૂવા માટે પથારીમાં આડી પડતી ત્યારે સવારની કોફી સાથે વિચારેલાં કાર્યો કે જે પૂરા ન કરવાથી રાત્રે પથારીમાં સવાલ બનીને તેને કરડવા દોડતા. એક દિવસ સવારે તે આંખ ખોલતાની સાથે નક્કી કરે છે કે આજ પછી હું મારાં ધારેલાં કાર્યોને પૂર્ણ કરવા માટે કોઈ જ સમાધાન નહીં કરું. આવો સ્પાર્ક જો આપણા મગજમાં થઈ જાય તો સપનાં માત્ર ખ્યાલી પુલાવ બનીને ન રહી જાય. વાસ્તવિક જગતમાં તે આપણી સાથે સજીવન થાય…

 આપણે લો ઓફ એટ્રેક્શનની વાત કરતા હોઈએ છીએ કે જે વસ્તુ તમે મેળવવા ઇચ્છતા હોવ તે પણ આપણી તલાશમાં હોય છે. ખરેખર આ વાક્ય ભ્રમભરેલું અને અર્ધ સત્ય જેવું છે. વસ્તુની ખેવના અને તેને મેળવવા માટેના પ્રયત્નો પણ એટલા જ જરૂરી છે. એમ જ વિચારવાથી લો ઓફ એટે્રેક્શન શું સ્વયં આઇન્સ્ટાઇન આવે તોપણ કંઈ થઈ શકતું નથી. તમારા તરફથી પ્રયત્નો જો સો ટકા હોય તો જ પરિણામ આશાસ્પદ આવી શકે.

તમારી લિમિટેશન તમે નક્કી ન કરો

ફિલ્મની એક સિક્વન્સમાં જ્યારે કંગના તેમાં મેલ રૂમમેટને ડ્રોઇંગ કરતા જુએ છે ત્યારે તેને એમ કહે છે કે આવું તો મારે પણ કરવું હતું.. ત્યારે તેનો રૂમમેટ તેને જવાબમાં કહે છે કે તુમ્હે કિસને રોકા હૈ… વાત તો સાચી છે આપણી ધારણાઓ, ઇચ્છાઓ અને સપનાઓને પૂરાં કરવાં કોણ રોકે છે?

mariya.jethava@gmail.com

સૌજન્ય : સંદેશ દૈનિક 

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com
 

 
આજની પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલી પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા બદલ અમો  સુ.શ્રી. પૂર્વીબેન મોદી મલકાણ (યુએસએ) નાં અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.
 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadiman

મધર્સ ડે …

મધર્સ ડે. … (લઘુકથા) …

લેખક: મુકુલ જાની

 

  

  

mother's day

 

  

  

લો પાછો મધર્સ ડે આવી ગયો, વખતે શું લખવાનો છો ?  કાંઇક એવું લખીને ફેસબુક પર પોસ્ટ કરજે કે લાઇક્સ અને કોમેન્ટ્સનો ઢગલો થઈ જાય દરવખતની જેમ !”

 

ઑફકોર્સ ડાર્લિંગ.. તને તો ખબર છે ને મારી કલમનો જાદુ !  ગયા વર્ષે મેં જે પોસ્ટ મૂકેલી એના પર કેટલી બધી કોમેન્ટ્સ આવેલી ?  અને કેટલાક લોકોએ તો એમ લખેલું કે આપનું સંવેદનશીલ લખાણ વાંચીને અમારી તો આંખો ભીની થઈ ગઈ !”

 

આઇ હેવ પ્રાઉડ ફોર માય સ્વીટ હબ્બી… કેટલા બધા ફોલોઅર્સ છે તારા ફેસબુક પર !  હું તો મારી ફ્રેન્ડ્સ પાસે ગર્વથી માથું ઊંચું લઈને વટ્ટથી કહું છું કે મારા વર જેટલું સંવેદનાસભર તો કોઇકજ લખી શકે !”

 

સો નાઇસ ઓફ યુ માય લવ !  મને કમ્પ્યુટરમાંથી મમ્મીનો એકાદો સરસ ફોટો શોધી આપજેને..આજના લખાણ સાથે મૂકવા માટે…”

 

ડેડી.. ડેડી.. આજે સાંજે આપણે  ગ્રેન્ડમાંને મળવા જઈશું ને ?  કેટલા બધા દિવસ થઈ ગયાઆઈ મીસ હર સો મચ…”

 

સ્ટુપિડ બોય !  આજે નહીં પછી ક્યારેકઆજે મારે કેટલું કામ છે તને ખબર છે ?   તારા ડેડી લખી આપે પછી એના પર તૈયારી કરીને સાંજે લેડીઝ ક્લબમાં મધર્સ ડે વિશે સ્પીચ આપવાની છે..  વખતે તો પેલી ચીબાવલી મિસીસ ઠાકુરનો નંબર આવવાજ નથી દેવો.. ને તારે રીતે ફાલતુ ટાઈમ વેસ્ટ કરાવવો છે? જસ્ટ શટ અપ એન્ડ ગો ઈન્સાઈડ યોર રૂમ !”               

                                                     

  

  

   ***************************************** 

  

  

છેવટે આજે પણ રોજની જેમ સૂરજદાદા મેર બેઠા, ધરતીએ અંધારાનાં આવરણ ઓઢી લીધાં. ઊંબરામાં કોઈ આવશેને આશામાં બેઠેલાં ડોસી બારસાખને ટેકો દઈને હળવેથી ઊભાં થયાં ને નિસાસો નાખી ડગુમગુ થતાં ઓરડામાં જઈ ખાટલાને કિનારે બેસી, હળવેથી ઓશીકા નીચે સંતાડેલ એક ફોટો કાઢી પહેલાં હોઠેને પછી છાતીએ અડાડ્યો.   હળવેથી હાથ પસવારીને ફોટો પાછો ઓશિકા નીચે સરકાવીને સાડલાના છેડાથી આંખો લૂછી ત્યારે દૂરથી આવતો શિયાળની લાળીનો અવાજ છેક વૃદ્ધાશ્રમના ઓરડા સુધી સ્પષ્ટ રીતે સંભળાતો હતો…. 

 

લેખક: મુકુલ જાની

  લેખકશ્રી નો પોતાનો પણ એક બ્લોગ છે જેનું નામ છે ’ગળથૂથી થી ગંગાજળ’  જેના પર અલગ અલગ વિષયના લગભગ સાંઈઠેક જેટલા લેખ છે.  આપ આપના પ્રતિભાવ ઉપરોક્ત બ્લોગની મુલાકાત લઇ જરૂર આપી શકો છો.

  

સાભાર :  મુકુલ જાની (રાજકોટ) –

બ્લોગ લીંક :  http://mukuljani.blogspot.in/

  

  

પરિચય :  મુકુલભાઈ નો પરિચય તેમના જ શબ્દોમાં ……  

  

MUKUL JANI  photoપહેલા શ્વાસમાં જે હવા ગઈ તે અરબસાગરની હતી…સૌરાષ્ટ્રના સાવ દક્ષિણ છેવાડે આવેલા કોડીનારમાં જન્મ અને અરબસાગર જેના ચરણોમાં દિન-રાત માથાં પછાડે છે એવાં સાવ કિનારાના ગામ છારામાં બચપણ વિત્યું. સાહિત્યનો પહેલો ઘુંટ કદાચ ગળથૂથીની સાથેજ પીધો હતો કેમ કે પિતા ખૂબજ સારા નવલિકા લેખક. ગાયકવાડ સ્ટેટનું ગામ એટલે ગામની શાળામાં સમૃધ્ધ લાયબ્રેરી આમ વાચનની શરૂઆત કક્કો ઘુંટવાની સાથે જ થઈ. ધીમે ધીમે માંહ્યલાએ કલમ પકડવા માટે જીદ કરવા માંડી ને આમ લખવાની શરૂઆત થઈ પણ વિધાત્રી છઠ્ઠીના દિવસે કદાચ હળવા મૂડમાં હશે તે એવું તે ચિતરામણ કર્યું કે મન ક્યાય પગ વાળીને બેસે નહીં, ક્યારેક નવલિકા તો ક્યારેક ગઝલ, ક્યારેક રંગમંચ તો ક્યારેક રેડિયો, ક્યારેક વળી ઠઠ્ઠાચિત્ર ઉપર હાથ અજમાવી લીધો…હાલ રાજકોટની એક એન્ટરટેઇન્ટમેંટ કંપની સાથે ફિલ્મ નિર્માણ અને લેખન ચાલે છે…વિધાત્રીના મોઢા ઉપર મંદ મંદ સ્મિત દેખાય છે, મનમાં વળી કૈંક અટકચાળું કરવાની ઇચ્છા હોય એવું લાગે છે !

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com
 

 
 

 
આજની પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલી પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા બદલ અમો  મુકુલ જાની (રાજકોટ) નાં અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.  

ઘણાં લાંબા સમય બાદ અમો નિયમિત રીતે અનિયમિતતા જાળવ્યા બાદ, આજથી ફરી આપની સાથે બ્લોગ દ્વારા  નિયમિત રીતે સંપર્ક માં રેહવા  અમારી નમ્ર કોશિશ રેહશે.  આપના  સાથ અને સહકારની અપેક્ષા સહ  ….
 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

અદભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે તરબૂચ …

તરબૂચ સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક … 

 

 

 WATER MELON.1

10 અદભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે તરબૂચ ...

 

 

ગરમીનો પારો શહેરમાં વધતો રહ્યો છે અને તેના કારણે શારીરિક તેમજ માનસિક રીતે માણસ થાકી જાય છે કેમકે બહાર ફરતા લોકો માટે તો સૂર્યનો તાપ માથા પર જ રહેવાનો છે. એવા સમયે બાહ્ય તેમજ આંતરિક એમ બંન્ને રીતે માણસ ઠંડક મેળવવા ઇચ્છતો હોય છે અને જયારે તન મનને ઠંડક આપવાની વાત આવે ત્યારે ફળોનો ફાળો ઉત્તમ બની રહે છે. ઉનાળાની શરૃઆત થતાં જ તરબૂચ, દ્રાક્ષ, કેરી, નાંરગી જેવા ફળોના ઉપયોગથી વિટામીન કે અન્ય તત્વોની સાથે સાથે ઠંડક પણ આપે છે. આજે શહેરના લગભગ દરેક વિસ્તારમાં જોઇએ તો મોટા તંબૂ બાંધીને બેઠેલા વેપારીઓ તરબૂચનો વેપાર કરતા નજરે પડે છે અને ગરમીથી ત્રસ્ત થયેલા લોકો માટે ૧૫થી ૨૦ રૃપિયામાં મળતી તરબૂચની પ્લેટ ઘણો સંતોષ આપે છે કેમકે ગરમીના સમયે તળેલુ, તીખું ખાવામાં આવે તો પેટની બીમારી થઇ શકે છે જયારે ફળોનું સેવન કરવાથી શરીરમાં ઉર્જા આવે છે તેમજ ઠંડક પણ રહે છે. તન મનને તરબતર કરતા તરબૂચના ગુણ અનેક છે.

 

તરબૂચ (વૈજ્ઞાનિક નામ: સિટ્રુલસ લેનેટસ-Citrullus lanatus Thunb.), ક્યુકરબિટેસી કુળ (કોળા, દૂધી વગેરેનું કુળ)નું ફળ છે. તે જમીન પર પથરાયેલા વેલા પર ઉગે છે, જેનું મૂળ ઉદ્ભવ સ્થાન આફ્રિકા ખંડના દક્ષિણના દેશોને માનવામાં આવે છે. વનસ્પતિશાસ્ત્રની ભાષામાં પેપો ફળ તરિકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ પ્રકારનું આ ફળ છે, જે ખુબ જાડી છાલ અને રસાળ ગર ધરાવે છે. અધોજાયી અંડાશયમાંથી પરિણમતાં આ પેપો ફળ ક્યુકરબિટેસી કુળની લાક્ષણિકતા છે. તરબૂચ પણ પેપો ફળ હોવાને કારણે જાડી લીલી કે ઘાટી અને આછી લીલી તથા પીળી ઝાંયવાળા ચટાપટા ધરાવતી છાલ, જે અંદરની તરફ સફેદ હોય છે, તથા મધ્યમાં અનેક બીજ પથરાયેલો લાલ રંગનો રસાળ મીઠો ગર ધરાવે છે. ફળ તરિકે કે અન્ય ફળોની સાથે કટકા કરીને તેને લગભગ સમગ્ર વિશ્વમાં ખાવામાં આવે છે.

 

ભારતમાં તરબૂચની ખેતી કરવામાં આવે છે, અને ખાસ કરીને ગુજરાતમાં મુખ્યત્વે માહિકો, પાહુજા, સુગરબેબી અને ઇન્ડોઅમેરિકા જેવી કંપનીઓનું બિયારણ વાપરવામાં આવે છે.

 

નદીના રેતાળ પ્રદેશમા વાડા કરીને ઉગાડાતાં આ ઉનાળુ ફળ ધોમધખતા તાપમાં ઉપયોગી નીવડે છે અને આમ પણ ગરમીના દિવસોમાં તરબૂચ ખાવાની મજા જ અનોેખી હોય છે. તરબૂચ વિટામીન, મિનરલ્સ અને એંટી-ઓક્સિડેટ્સથી ભરપૂર હોય છે. તરબૂચમાં ૯૦ ટકા પાણી હોય છે, ઉપરાંત સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે કારણ કે, તેમાં ફેટ કે કોલેસ્ટ્રોલ નથી હોતો, પણ ફાઇબર અમે પાણીનો હાઇ કંટેટ તમને બોડી સિસ્ટમમાંથી ઝેરીલા તત્વોને બહાર કાઢે છે અને તમારી ત્વચા પણ સ્વસ્થ તેમજ ચમકદાર બનાવે છે સાથે આપણા શરીરના પાચન તંત્રને પ્રાકૃતિક રૃપે મજબૂત બનાવે છે. ઉનાળામાં શરીરમાંથી પરસેવા વાટે પાણી વધારે નીકળે છે અને તેના લીધે યુરીન ઓછું આવે છે તેથી તરબૂચનું સેવન ફાયદાકરાક નીવડે છે. કોઇપણ ફળ કે શાકભાજી કરતા તરબૂચમાં સાઇટો ન્યૂટ્રીશિયન જેને *લાયકોપેન* કહે છે, તે ભરપૂર પ્રમાણમાં મળી રહે છે, લાયકોપેન એટલે રેડ પિગમેંટ જે ટામેટામાં પણ હોય છે. જેનાથી ઘણી બીમારીઓ પણ દૂર થાય છે. જેમાં ખાસ કરીને પ્રોસ્ટેટ, બ્રેસ્ટ કેન્સરનો સમાવેશ થાય છે. લાયકોપેન હાર્ટ એટેકના સંકટને પણ ઓછો કરે છે. ખાસ કરીને જેમને બ્લડપ્રેશરની સમસ્યા હોય તેમના માટે તો તરબૂચ ઉત્તમ દવા સમાન છે કેમકે તરબૂચમાં રહેલ પોટેશિયમ બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરે છે, આ કિડની સ્ટોનને વધતા રોકે છે, ઓસ્ટિયોપોરોસિસ અને હાર્ટ બીટને રેગુલેટ કરે છે. ઉનાળુ ફળના ગુણો અનેક હોવાથી તરબૂચનું સેવન કરવુ જોઇએ.

 

વિટામિન,મિનરલ્સ અને એંટી-ઓક્સિડેટ્સથી ભરપૂર હોય છે તરબૂચ. આ સ્વાદિષ્ટ ફળને ગરમીમાં બપોરે ખાવાની મજા જ અનોખી છે. આને નાના-નાના ટુકડાંમા કાપીને કે પછી જ્યુસ બાનવીને પણ પીવામાં આવે છે. 

તરબૂચમાં 90 ટકા પાણી હોય છે, તરબૂચ વિશેના કેટલાક ન્યુટ્રિશસ ફેક્ટ્સ –  

આ સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેમા ફેટ કે કેલેસ્ટ્રોલ નથી હોતો, પંતુ ફાઈબર અને પાણીનો હાઈ કંટેટ તમને બોડી સિસ્ટમમાંથી ઝેરીલા તત્વોને બહાર કાઢે છે અને તમારી ત્વચા સ્વસ્થ તેમજ ચમકદાર બનાવે છે. સાથે જ આ આપણા શરીરના પાચન તંત્રને પ્રાકૃતિક રૂપે મજબૂત બનાવે છે. 

કોઈપણ ફળ કે શાકભાજી કરતા તરબૂચમાં સાઈટો ન્યૂટ્રીશિયન જેને ‘લાયકોપેન’ કહેવાય છે, ભરપૂર પ્રમાણમાં રહે છે. લાયકોપેન મતલબ રેડ પિગમેંટ જે ટામેટામાં પણ હોય છે. આ ઘાણા પ્રકારના કેંસર ખાસ કરીને પ્રોસ્ટેટ, બ્રોસ્ટ અને લંગ કેંસરના સંકટને ઘટાડે છે. લાઈકોપેન હાર્ટ એટેકના સંકટને પણ ઓછો કરે છે. 

ફક્ત સંતરામાં જ નહી પરંતુ તરબૂચમાં પણ વિટામીન-સી ભરપૂર પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. વિટામીન-સી તમરા ઈમ્યૂન સિસ્ટમને મજબૂત કરે છે અને રોગોનો સામનો કરે છે. તરબૂચમાં રહેલ વિટામીન-સી આંખોના મોતિયાના સંકટને ઓછુ કરવામાં મદદ કરે છે. 

તરબૂચમાં વિટામિન-એ ભરપૂર પ્રમાણમાં રહેલુ છે. જે કોઈપણ ઈંફેક્શનથી બચાવે છે. અસ્થમા, આર્થરાઈટિસ, કોલોન કેંસર અને ડાયાબિટીઝમાં આ ઉપચારાત્મક પ્રભાવ કરે છે. ડાયાબિટિઝ માટે તરબૂચના બીજ ફાયદાકરક સાબિત થાય છે.

તરબૂચમાં વિટામિન-એ ભરપૂર પ્રમાણમાં રહેલુ છે. જે કોઈપણ ઈંફેક્શનથી બચાવે છે. અસ્થમા, આર્થરાઈટિસ, કોલોન કેંસર અને ડાયાબિટીઝમાં આ ઉપચારાત્મક પ્રભાવ કરે છે. ડાયાબિટિઝ માટે તરબૂચના બીજ ફાયદાકરક સાબિત થાય છે. 

આ પોટેશિયમનુ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે. પોટેશિયમના સ્તરમાં ઉણપ બોડી મસલ્સમાં ક્રમ્પ્સનુ કારણ બને છે. તરબૂચમાં રહેલ પોટેશિયમ બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરે છે, આ કિડની સ્ટોનને વધતા રોકે છે અને ઓસ્ટિયોપોરોસિસ અને હાર્ટ બીટને રેગુલેટ કરે છે. 

આમા રહેલા વીટા કૈરોટિનના કારણે જોવાની ક્ષમતા ખાસ કરીને રાત્રે વધે છે. વૈજ્ઞાનિકોનુ માનવુ છે કે વીટા કૈરોટિન અને વિટામિન-સી હાર્ટ ડિસીઝ, કેસર અને ઘણી બીજી બીમારીઓથી બચાવે છે.

 

રોજ તરબૂચ ખાવાથી હ્રદય સ્વસ્થ રહે છે ….

 

ગરમીની ઋતુ આવી ગઈ, શરીરમાંથી પરસેવો રેલાવાનો શરૂ થઈ ગયો, પૈસા ઉપરાંત હવે ખિસ્સામાં રૂમાલ કાઢવા પણ હાથ જવા લાગશે, તો સૌંદર્યને સાચવવા રુપકડીઓ બૂકાની બાંધીને રહેશે. આ બધા વચ્ચે શહેરમાં ક્યાંકને ક્યાંક ડેરા-તંબૂ નંખાશે અને એમાં એક ફળ મહેમાન બનીને તમારા શહેરમાં આવશે, તરબૂચ.

ગરમીમાં તરસ મટાડવા તરબૂચનો જવાબ નથી. તેને ગરમીમાં ખાવાથી ગરમીથી રાહત મળે જ છે. સાથે જ તેને ખાવાથી અનેક ફાયદા છે. આવો જાણીએ તડબૂચ વિશે થોડીક એવી વાતો છે કે જેને જાણીને આપ કહી ઉઠશો કે ‘તરબૂચ એટલે ગરમીનો તોટાદાર જવાબ….! ‘

 

ચાલો જાણીએ તરબૂચથી થતા 10 સ્વાસ્થ્ય લાભ વિશે…. 

 

10 અદભૂત સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે તરબૂચ, આ રીતે કરે છે વજનને કંટ્રોલ!

  

 ગરમીઓ વધારે માત્રામાં જે ફળનું સેવન કરવામાં આવે છે તે લિસ્ટમાં તરબૂતનું નામ પણ સામેલ છે. તરબૂચ સ્વાદિષ્ટ, તરોતાજા અને તરસ છિપાવાનાર ફળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પુષ્કળ પ્રમાણમાં પૌષ્ટિક તત્વોથી ભરપૂર તરબૂચ સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. કાર્બોહાઇડ્રેટ, પ્રોટીન, ફાઇબર અને વિટામિન એ, બી અને સી સિવાય તેમાં પૌટિશિયમ અને ઘણા મિનરલ્સ જેવા આર્યન, કેલ્શિયમ, મેગ્નિશિયમ અને ફોસ્ફરસ પણ મળી આવે છે. આ સિવાય તેમાં ભારે માત્રામાં એજાઇમ્સ, ઓર્ગેનિક એસિડ અને નેચરલ શુગર સામેલ હોય છે, જે આપણને ચુસ્ત-દુરસ્ત રાખે છે. 92 ટકા પાણી અને 6 ટકા ખાંડની માત્રા હોવાથઈ તરબૂચ ગરમીઓમાં તરસને છિપાવવાનો એક સારો વિકલ્પ છે. 

 

મોટાપાને ઓછું કરે છેઃ-

 

આ ફળમાં કેલોરીની માત્રા ઘણી ઓછી હોય છે અને કોલેસ્ટ્રોલની માત્રા પણ ન બરાબર હોય છે, જે વજન ઓછું કરવામાં મદદગાર છે. તેમાં મળી આવતા સૌથી જરૂરી ઇન્ગ્રીડિએન્સ સિટ્લાઇન વજન ઓછું કરવા માટે એક સારો ઇલાજ છે.

 

વર્ષ 2007માં જર્નલ ઓફ ન્યૂટ્રીશનમાં ઉલ્લેખવામાં આવ્યું હતું કે, તરબૂચમાં મળી આવતું એમિનો એસિડ આર્જિનીન શરીરના એકસ્ટ્રા ફેટને ઓછું કરે છે અને કાર્ડિયોવૈસ્કુલર સિસ્ટમને યોગ્ય જાળવી રાખે છે. પાણીની વધારે માત્રા ભૂખને ઘટાડે છે, તો આ ગરમીમાં કેલોરી ફૂડને કરો સાઇડ અને સેવન કરો તરબૂચનું.

 

બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છેઃ-

 

તરબૂચ હાઈ બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છે. તેમાં રહેલાં પોટેશિયમ, મેગ્નીશિયમ અને એમિનો એલિડ એક સાથે મળીને નસોંને સ્વસ્થ અને મજબૂત બનાવે છે, જેનાથી આખાં શરીરમાં યોગ્ય રીતે રક્તનો પ્રવાહ થઇ શકે છે. આ ફળ શરીરમાં એસિડ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટની વચ્ચે સંતુલનને જાળવી રાખે છે, જેનાથી હાઈ બીપીની સંભાવના ઓછી થાય છે.

 

Other Benefits:

 શરીરમાં પાણીની માત્રા બનાવી રાખે છે, આંખને સ્વસ્થ રાખે છે, કિડનીને સ્વસ્થ રાખે છે, મૂડ ઠીક કરે છે, હ્રદયને સ્વસ્થ રાખે છે, કેન્સર સામે લડે છે, એનર્જી વધારે છે, એન્ટીઓક્સીડેન્ટનું કામ કરે છે. 

 

શરીરમાં પાણીની માત્રા બનાવી રાખે છેઃ-

 

શરીરમાં પાણીની કમી ઉભી નથી થવા દેતું. તરબૂચમાં ઘણા પ્રકારના હાઇડ્રેશન કરનાર તત્વ જેવા કેલ્શિયમ, મેગ્નીશિયમ, પોટેશિયમ અને સોડિયમની એટલી માત્રા હોય છે જેનાથી જો એક આખો દિવસ પાણી ના પીએ, તો તરબૂચ તેની પૂર્તિ કરી દે છે.

આંખના સ્વાસ્થ્ય જાળવી રાથે છેઃ-

 

તરબૂચ આંખ માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક હોય છે. બીટા-કેરોટીનનો એક સારો સ્ત્રોત હોવાને કારણે તે શરીર વિટામિન એની સપ્લાઈ ભરપૂર માત્રામાં કરે છે. તે આંખની રોશની માટે પણ ખૂબ જ સારું માનવામાં આવે છે. વિટામિન એની સાથે તેમાં રહેલ લાઇકોપીન આંખના રેટીનાને ઘણા પ્રકારના રોગોથી પણ બચાવે છે. આ સિવાય તરબૂચમાં મળી આવતા વિટામિન સી, લ્યૂટીન અને જીજેન્થીન આંખને સ્વસ્થ રાખવાની સાથે જ તેને ઇન્ફેક્શનથી પણ દૂર રાખે છે. રોજ એક કપ તરબૂચનું સેવન કરવાથી આંખ સ્વસ્થ અને ચમકદાર બની રહે છે. 

મૂડ ઠીક કરે છેઃ-

 

આ વાત સાચી છે, વિટામિન બી 6 ના ખજાનાથી ભરપૂર તરબૂચનું સેવન કરવાથી મગજ ફ્રેશ બની રહે છે. સાથે જ, વિટામિન સી ચહેરા અને શરીર પર પડી રહેલી ફ્રી રેડિકલ્સને દૂર કરે છે જે ડિપ્રેશન અને ઇરીટેશનને કારણે થાય છે. આ હોર્મોન્સને બેલેન્સ કરવાનું પણ કામ કરે છે, માટે ખરાબ મૂડ પણ ઠીક થઇ જાય. તરબૂચના થોડા ટૂકડાનું રોજ સેવન કરવાથી તમે તણાવ જેવી સમસ્યાથી ખૂબ જ દૂર રહી શકશો. 

કિડનીને સ્વસ્થ રાખે છેઃ-

 

તરબૂચ આંખની સાથે -સાથે કિડની માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તે શરીરમાંથી બધા જ બિનજરૂરી ટોક્સિનને બહાર કાઢી લિવરને સાફ કરે છે. જેના દ્વારા કિડની પોતાની ક્રિયા યોગ્ય રીતે કરી શકે. તરબૂચ લોહીમાં રહેલાં યૂરિક એસિટની માત્રાને પણ ઓછી કરે છે. તરબૂચનું સેવન કરવાથી તેમાં રહેલા તત્વ આપણી પાચન ક્રિયાને જાળવી રાથે છે અને બિનજરૂરી ફ્લૂડ્સને બનવાથી રોકે છે. તે કિડનીના સોજાને અને બળતરાની સમસ્યાને પણ દૂર કરે છે, જે મોટાભાગે સ્ટોન બનવાનું મુખ્ય કારણ હોય છે.

 

જો તમે યૂરીન સાથે સંબંધિત કોઇપણ પ્રકારની સમસ્યાથી પરેશાન થઇ રહ્યા છો તો તરબૂચ અથવા તેના જ્યૂસનું સેવન અવશ્ય કરવું. તમારી આ સમસ્યા જલ્દી જ દૂર થઇ જશે…  

હ્રદયને સ્વસ્થ રાખે છેઃ-

 

તરબૂચનું સેવન કરવાથી તમે તમારા હ્રદયને પણ સ્વસ્થ રાખી શકો છો.  તરબૂચમાં રહેલ પોટેશિયમ તમારા હ્રદયની રક્ષા કરે છે. આ સિવાય તેમાં રહેલ એમિનો એસિડ, સિટલાઇન અને આર્જીનીન લોહીના પ્રવાહને યોગ્ય રૂપે ક્રિયા કરવામાં મદદ કરે છે.

સાથે જ, લાઇકોપીન, બીટા-કેરોટીન અને વિટામિન સી કોલેસ્ટ્રોલની માત્રાને પણ ઓછી કરે છે અને ઘણા પ્રકારની હ્રદયની બીમારીઓથી પણ બચાવે છે. સ્વસ્થ હ્રદય અને દિમાગ માટે તરબૂચનું સેવન કરવું. કારણ કે, તેમાં મળી આવતા એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ, લો ફેટ અને કોલેસ્ટ્રોલ શરીરની બધી જ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે. 

જો તમારે તમારા હૃદયને સ્વસ્થ રાખવું હોય તો દરરોજ તળબુચ અચૂક ખાઓ. એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તરબુચ તમારા શરીરમાં હાનિકારક કોલેસ્ટ્રોલ નથી બનવા દેતા અને વજન ઓછું કરવામાં પણ મદદ કરે છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર સંશોધકોએ ચરબીની વધુ માત્રા લેનારા ઉંદરો પર આ અભ્યાસ કર્યો. તેમણે પોતાના અભ્યાસમાં જાણ્યું કે તરબુચ આપવાથી ઉંદરોમાં ખરાબ લિપોપ્રીટન(એલડીએલ)ની માત્રા ઓછી થઇ ગઇ.

એલડીએલ એક પ્રકારનું કોલેસ્ટ્રોલ છે જે ધમનીઓને જમાવીને હૃદયના રોગોને પ્રોત્સાહન આપે છે. અમેરિકાની પરડ્યુ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ જોયું કે નિયમિત રૂપે તરબુચ ખાવાથી વજનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળે છે અને તેના પરિણામસ્વરૂપે રક્તવાહિનિઓમાં ચરબીયુક્ત પદાર્થ ઓછા એકઠાં થાય છે. 

તેમનું માનવું છે કે તરબુચના જ્યુસમાં રહેલ રસાયણ સિટ્રુલિનમાં આ સ્વાસ્થ્યવર્ધક ગુણ રહેલ છે. જોકે આ નવા સંશોધનમાં તરબુચ ખાવાનો બ્લડપ્રેશર પર કોઇ મહત્વનો પ્રભાવ જોવા ન મળ્ય પણ હૃદય સાથે જોડાયેલા અન્ય જોખમો પર તેની શક્તિશાળી અસર જોવા મળી. બ્રિટનમાં દર વર્ષે 2,70,000 લોકો હૃદયરોગના હુમલાના સકંજામાં આવે છે અને ત્રણમાંથી એકનું મોત તો હોસ્પિટલ પહોંચતા પહેલા જ નીપજી જાય છે. 

કેન્સર સાથે લડે છેઃ-

 

કેન્સર જેવી બીમારીઓથી લડવામાં ખૂબ જ કારગર છે. લાઇકોપીન અને ઘણા પ્રકારના અન્ય એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ મળીને કેન્સર જેવી બીમારીઓ સાથે લડવાથી તેમને બચાવે પણ છે. ઘણા પ્રકારના સંશોધનોમાં જાણવા મળે છે કે, લાઇકોપીન પ્રોટેસ્ટ, બ્રેસ્ટ, લંગ, કોલન અને એન્ડોનેટ્રિકલ કેન્સરની સંભાવનાને ઓછી કરી દે છે. વિટામિન એ અને સી અલગ-અલગ સેલ્સની રક્ષા કરી ફ્રી રેડિકલ્સની સમસ્યાથી છુટકારો અપાવે છે. 

એનર્જિ વધારે છેઃ-

 

રોજ આ ફળનું સેવન કરવાથી લગભગ 23 ટકા ઉર્જા મળે છે. વિટામિન બી6 અને બી1 સાથે મળીને શરીરમાં રહેલ ઉર્જાના સ્તરને બનાવી રાખે છે. મેગ્નીશિયમ, પોટેશિયમ, વિટામિન સી અને બીટા-કેરોટિન આ બધા જ પ્રાકૃતિક ઉર્જાના સ્ત્રોત છે, જે તરબૂચમાં મળી આવે છે.  

એન્ટીઓક્સીડેન્ટનું કામ કરે છેઃ-

 

તરબૂચ એન્ટીઓક્સીડેન્સનો ખજાનો છે જે તમને સ્વસ્થ રાખવાની સાથે જ ઘણા પ્રકારની બીમારીઓથી પણ દૂર રાખે છે. વિટામિન સી અને ઘણા પ્રકારના ફ્લેવોનોટડ્સ જેવા લાઇકોપીન, બીટા-કેરોટીન, લ્યૂટીન, જીજેન્થીન અને ક્રિપ્ટોજૈન્થીનનો ખૂબ જ સારો સ્ત્રોત છે. જેના દ્વારા ગઠિયા રોગ, અસ્થમાં, હાર્ડ અટેક, બળતરા જેવી બીમારીઓથી કોસોં દૂર રહી શકાય છે. અલ્ટ્રાવાયલેટ કિરણોને કારણે થતા ત્વચાની ક્ષતિને અટકાવે છે, સાથે જ, હાનિકારક હવાઓથી પણ બચાવે છે. આ ફળ ત્વચાને ઘણા સમય સુધી યુવાન જાળવી રાખે છે. તે રોગ પ્રતિરોધક ક્ષમતાને પણ વધારે છે, જેનાથી એલર્જિ અને ઇન્ફેક્શન જેવી સમસ્યાઓ થતી નથી. 

 

ઉનાળામાં માણો પાણીવાળાં ફળો   … 

ડાયટ ટિપ્સ – અંગના શાહ

water melon

કુદરતે માનવીને સીઝન પ્રમાણે જાત-જાતનાં ફ્રૂટ્સ અને શાકભાજીની અમૂલ્ય સોગાત આપી છે. ઉનાળામાં વધુ પાણીની જરૂરિયાત પડવાથી પાણીવાળાં ફ્રૂટ્સ ગરમીમાં માનવીઓ માટે વરદાનરૂપ સાબિત થાય છે.ઉનાળા દરમિયાન પાણીવાળાં ફ્રૂટ્સ લેવાથી શરીરમાં પાણીની માત્રા જળવાઈ રહે છે અને શરીરને ફાયદો પણ થાય છે.

 

ટેટી

 

આપણે ત્યાં માર્કેટમાં અનેક પ્રકારની ટેટી જોવા મળે છે. વૈશાખ આવતાં લીલી ટેટી માર્કેટમાં મળવા લાગે છે. સ્વાદમાં અતિ મીઠી આ ટેટી શરીર માટે ખૂબ જ ગુણકારી છે.

ઉનાળા દરમિયાન વજન ઉતારવા માટે અથવા તો હાઈ બ્લડપ્રેશરના દર્દીઓએ ટેટીને ફ્રીઝમાં મૂકી ઠંડી કરી રોટલી સાથે ખાંડ વગર લેવાથી સ્વાસ્થ્ય માટે હિતકારી ગણવામાં આવે છે. વીકમાં ૨થી ૩ વખત આ પ્રમાણે સાંજનું ભોજન કરવાથી વજન ઊતરવાની સાથે હાઈ બ્લડપ્રેશરમાં પણ ફાયદો થાય છે.

 ૧૦૦ ગ્રામ ટેટીમાં ૩૪ કેલરી હોય છે.

 ટેટીમાં વિટામિન ‘એ’ (એન્ટિઓક્સિડન્ટ) હોવાથી આંખો માટે ખૂબ જ ઉપયોગી વિટામિન છે.

* ટેટીમાં ફ્લેવોનોઇઝ્ડ છે. જેમ કે, બીટા-કેરોટિન, લ્યુટિન વગેરે જેને લીધે કોલોન કેન્સર, પ્રોસ્ટેટ વગેરેમાં ફાયદો થાય છે.

* ટેટીમાં આવેલું zea-xanthin મોટી ઉંમરે થતા આંખોના રોગોને દૂર રાખે છે

* ટેટીમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ, પોટેશિયમ હોય છે જે શરીરમાં પાણીને બેલેન્સ કરવાનું કામ કરવાની સાથે હાર્ટ-રેટ અને બ્લડપ્રેશરને કાબૂમાં રાખે છે.

* ટેટીમાં વિટામિન ‘સી’ હોવાથી તે એલર્જી અને રોગો સામે રક્ષણ આપે છે.

 

 તરબૂચ 

 

તરબૂચમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. દિવસમાં જ્યારે ભૂખ લાગે ત્યારે ઠંડું તરબૂચ ખાવાથી પેટ ભરાઈ જાય છે.

* તરબૂચમાં પણ ઇલેકટ્રોલાઇટ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે. તેમાં પોટેશિયમ ભરપૂર હોવાથી એનર્જી મળે છે.

* તરબૂચમાં ૧૦૦ ગ્રામમાં ૩૦ કેલરી હોય છે અને પોષકતત્ત્વો પણ ઘણાં હોય છે.

* તરબૂચમાં આવેલું વિટામિન ‘એ’ આંખો માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. તેમજ ફેફસાંના કેન્સર અને મોઢાના કેન્સરમાં રાહત મળે છે.

* તરબૂચમાં આવેલ બીટા-કેરોટિન કોલોન કેન્સર, પ્રોસ્ટેટ અને બ્રેસ્ટ કેન્સરને અટકાવે છે.

* તરબૂચમાં આવેલું Carotenoid pigment અને Iycopene ચામડીમાં સૂર્યકિરણથી થતા નુકસાનને અટકાવે છે.

* તરબૂચમાં ખાંડનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી તેની ગ્લાઇસિમિક ઇન્કેક્સ હાઇ હોય છે એટલે ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ દિવસમાં એક વાટકા સુધીનું લગભગ ૨૦૦ ગ્રામ જેટલું તરબૂચ લઈ શકાય. વધારે માત્રામાં તરબૂચ ગેસની સમસ્યા ઉત્પન્ન કરે છે. પાચનની તકલીફવાળા લોકોએ સાંજના સમયે તરબૂચ ખાવું નહીં.

* તરબૂચ ઉપરથી મીઠું નાખીને વાપરવું સલાહભરેલું હોતું નથી. તેનો કુદરતી સ્વાદ માણવો વધુ હિતાવહ છે.  

   

(લેખિકા અમેરિકામાં ડાયટિશ્યન છે.)

angana@anganahospital.com

 

 

ફેંકશો નહીં તરબૂચના બીયાં ઘણા ફાયદાકારી છે.

 

તરબૂચ તો તમે ખાતા હશો પણ તેના બીયાંનું શું કરો છો ? દેખીતુ છે કે તમે એને ફેંકી દેતા હશો. પરંતુ એના લાભ જાણ્યાં પછી કદાચ તમે એવું નહી કરો.  

 

તરબૂચના બીયાંને ચાવીને ખાવ કે તેલનો ઉપયોગ કરો બંનેના ફાયદા એકસમાન છે. આયર્ન, પોટેશિયમ અને વિટામિનથી ભરપૂર તરબૂચના બીયાં આરોગ્ય,ત્વચા અને વાળ માટે ખૂબ લાભદાયી છે. 

 

એમાં રહેલ મેગ્નેશિયમ હૃદયની કામગીરી સામાન્ય રાખે છે. અને મેટાબોલિક સિસ્ટમોને આધાર આપે છે. તે હૃદય રોગો અને હાયપરટેન્શનમાં પણ ઉપયોગી છે. 

 

– શુગર રાખે નિયંત્રણમાં  

 

– તરબૂચ બીજ થોડા પાણીમાં ઉકાળી. આ પાણીને દૈનિક ચા ની જેમ ઉપયોગમાં લો. આ બ્લ્ડ શુગરને નિયંત્રણમાં રાખે છે. 

 

– યુવા ત્વચા માટે  

 

એમાં અનસેચુરેટેડ ફેટી એસિડ્સ હોય છે , જે ત્વ્ચાની કોમળતાને જાળવી રાખે છે. એમાં રહેલો એંટીઓક્સિડેટ કરચલીઓ દૂર કરે છે. 

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

THANK YOU CANCER (રેડ રોઝ) …

THANK YOU CANCER (રેડ રોઝ) …

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

 

 

કેન્સરની બીમારીએ જેમને લેખક બનાવી દીધા ..

 

કેન્સરનું નામ સાંભળતાં જ લોકો ડરી જાય છે, પરંતુ વિશ્વમાં કેટલીક એવી વ્યક્તિઓ પણ છે કે જેમણે કેન્સર પર વિજય મેળવીને જિંદગીને નવા જ આયામ બક્ષ્યા છે. કેન્સરમાંથી ઉગરી ગયા બાદ જિંદગીને વધુ સુંદર બનાવી છે. આવું એક નામ છેઃ ફરીદા રિઝવાન. બેંગલુરુમાં રહેતાં ફરીદા રિઝવાનને બ્રેસ્ટ કેન્સર હતું. તેઓ કહે છેઃ “મારી કેમોથેરપી ચાલતી હતી ત્યારે મને લાગતું હતું કે હું મરી જ જઈશ, પરંતુ મને મૃત્યુનો ડર નહોતો. મને દુઃખ એ વાતનું હતું કે, મેં મારી જિંદગીમાં કંઈ જ અર્થપૂર્ણ કાર્ય ન કર્યું. પણ હવે હું કેન્સરના રોગમાંથી બહાર આવી ગઈ છું ત્યારે હવે માત્ર ગૃહિણી જ બની રહેવા માંગતી નથી. હું માત્ર એક મા જ બની રહેવા માંગતી નથી. હું એથી વધુ કંઈક કરવા માંગું છું.”

 

ફરીદા રિઝવાનને બ્રેસ્ટ કેન્સરના રોગમાંથી મુક્તિ મળ્યે હવે તો દસ વર્ષ થઈ ગયાં છે. એ દરમિયાન તેમણે બે કામ કર્યાં. એક તો તેમણે સાઇકોથેરાપીનો અભ્યાસ કર્યો અને કેન્સરની બીમારી દરમિયાન તેમણે જે સંવેદનાઓ અનુભવી તે બધી બ્લોગ પર લખી. ફરીદા રિઝવાન કહે છેઃ “હું જર્નલ કીપર છું. મારી એક સખીએ મને કહ્યું કે મને જે અનુભવો થયા તે મારે બ્લોગ પર લખવા જોઈએ. એ પછી મેં લખવાનું શરૂ કર્યું. હવે એ જ બ્લોગ પુસ્તક રૂપે અવતરિત થઈ રહ્યો છે.”

 

એ પુસ્તકનું નામ છેઃ ‘walking down the lane.’ આ પુસ્તક કેન્સરથી પીડાતા દરદીઓને માર્ગદર્શન અને હૂંફ પૂરાં પાડનારું સાબિત થશે એમ મનાય છે. ક્રિકેટર યુવરાજસિંહ કે જે ખુદ કેન્સરની બીમારીમાંથી મુક્ત થઈ બહાર આવ્યો છે તેણે પણ ‘The test of my life’ નામનું પુસ્તક લખ્યું છે. બોલિવૂડની એક્ટ્રેસ મનીષા કોઈરાલા અને લીસા રે પણ કેન્સર સામે લડત આપીને બહાર આવ્યાં છે અને તેઓ પણ પુસ્તક લખી રહ્યાં છે.

 

છેલ્લાં બે વર્ષ દરમિયાન ‘હે હાઉસ ઇન્ડિયા’ નામના પબ્લિશર દ્વારા એકમાત્ર કેન્સર પર જ સાત પુસ્તકો પ્રગટ થયાં છે. તેમાંથી ચાર લેખકો ભારતીય છે. આ પુસ્તકોના પ્રકાશક સંજય રોય ચૌધરી કહે છેઃ “આ પ્રકારનાં પુસ્તકોની માંગ વધી રહી છે. કેન્સરના રોગ પ્રત્યે લોકોમાં જાગૃતિ વધી છે. કેન્સર જેવા ખતરનાક રોગ સામે સંઘર્ષ કરી તેના પર વિજય મેળવનાર વ્યક્તિઓના જીવનની સત્યકહાણીઓ હવે લોકપ્રિય થઈ રહી છે. ખાસ કરીને ભારતનાં શહેરોમાં તેનો વાચકવર્ગ વધ્યો છે.”

 

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના અંદાજ મુજબ ૨૦૨૦માં ભારતના પ્રત્યેક પરિવારમાં ઓછામાં ઓછી એક વ્યક્તિને કેન્સર હશે. ભારતમાં કેન્સરના દર્દીઓમાં અસાધારણ વધારો જોવા મળે છે. એ કારણે દરદીઓ અને તેમનાં સગાંસંબંધીઓ કેન્સરની બીમારી, તેની સારવાર અને તેની સામે લડવાની નૈતિક તાકાત અંગે વધુ ને વધુ જાણવા માંગે છે. ચેન્નાઈ બ્રેસ્ટ કેન્સર સેન્ટરનાં ડાયરેક્ટર અને ઓન્કોપ્લાસ્ટિક બ્રેસ્ટ સર્જ્યન ડો.સેલ્વી રાધાક્રિષ્નને પણ ‘All about breast cancer’ નામનું પુસ્તક લખ્યું છે. આ પુસ્તકમાં બ્રેસ્ટ કેન્સરના વિવિધ તબક્કા અને તેના નિદાન પર પ્રકાશ ફેંકવામાં આવ્યો છે.

 

મુંબઈમાં રહેતી મેઘા બજાજની માતાને ૨૦૦૫માં બ્રેસ્ટ કેન્સરનું નિદાન થયું ત્યારે મુંબઈસ્થિત મેઘા બજાજે આ બીમારી અંગે વિગતો મેળવવા કોશિશ કરી હતી. તેમને કેટલાંક મેડિકલ જર્નલ્સમાંથી છૂટીછવાઈ માહિતી મળી હતી જે માત્ર ડોક્ટરો જ સમજી શકે તેવી ભાષામાં હતી. તેમાં સામાન્ય માનવીને સમજ પડે તેવી વાત જ નહોતી. એ પછી મેઘા બજાજે ખૂબ મહેનત કરીને કેન્સર પર સંશોધન કર્યું અને સામાન્ય માનવીને સમજણ પડે તેવી ભાષામાં એક પુસ્તક લખ્યું: ‘Thank you, cancer’. ૨૦૦૯માં આ પુસ્તક પ્રગટ થયું. આ પુસ્તકમાં ભારતની એવી ૧૦ સ્ત્રીઓની સાચુકલી કથાઓ છે જેમને કેન્સર હતું અને ભારે સંઘર્ષ બાદ તેઓ હવે કેન્સરની બીમારીમાંથી મુક્ત થઈ બહાર આવી છે. એટલું જ નહીં પરંતુ કેન્સરમાંથી બહાર આવ્યા બાદ તે મહિલાઓ વધુ સશક્ત બની છે. એ પુસ્તકના બાકીના અડધા ભાગમાં નિષ્ણાતો દ્વારા કેન્સરના દરદીઓને અપાતી કોમ્પ્લિમેન્ટરી થેરાપી જેવી કે, લાફટર થેરાપી અને ધ્યાનની વાતો પણ વણી લેવામાં આવી છે. લેખિકા કહે છે કે “મુશ્કેલ સમયમાં લોકોને આવાં પુસ્તકો જ સહારો અને હિંમત આપે છે. કેન્સરથી પીડાતા દરદીઓ જ્યારે આવાં પુસ્તકો વાંચે છે ત્યારે તેમને લાગે છે કે તેમના જેવી તકલીફો વેઠવામાં તેઓ એકલાં નથી, બીજા પણ છે.” આ પુસ્તકનો મરાઠી અને ગુજરાતીમાં અનુવાદ પ્રગટ થઈ ચૂક્યો છે.

 

કેટલીક વાર પુસ્તકો માત્ર વાચકો માટે જ હોતાં નથી. એ પુસ્તકો લેખક માટે પણ થેરાપેટિક હોય છે. લેખકોના દિમાગમાં વર્ષોથી સંઘરાયેલી સ્મૃતિઓ અને આવેગો પુસ્તકમાં ઢાળવામાં આવે છે ત્યારે લેખકને પણ સંતૃપ્તિની અનુભૂતિ થતી હોય છે. વિજય ભટ્ટ નામના એક વિજ્ઞાાપન વ્યાવસાયિકને દસકા પહેલાં કોલોન કેન્સર હતું. તેમણે પણ ‘My cancer is me, the journey from illness to wholeness’ નામનું પુસ્તક લખ્યું છે. તેમનાં સહલેખિકા નીલિમા ભટ્ટ છે. આ પુસ્તક પણ કેન્સર સાથે સંકળાયેલા તમામને સ્પર્શી ગયું છે. વિજય ભટ્ટ જ્યારે ૪૦ વર્ષના હતા અને તેઓ લંડનમાં કામ કરતા હતા ત્યારે જ તેમને કેન્સર હોવાનું નિદાન થયું હતું. વિજય ભટ્ટ કહે છેઃ “મને કેન્સર હોવાનું નિદાન થયું તે પહેલાં હું ફાસ્ટ લેઈનમાં જતો હતો. કેન્સર હોવાનું નિદાન થયા બાદ હું મારી જિંદગીની અગ્રતાઓ અંગે નવેસરથી વિચારવા લાગ્યો હતો. મને જે ટયુમર હતું તે એક જ અઠવાડિયામાં શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા કાઢી નાખવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ અહીંથી જ મારી જિંદગીનો યુ-ટર્ન શરૂ થયો હતો. મેં એ પછી કોર્પોરેટ ક્ષેત્ર છોડી દીધું. હું ભારત પાછો આવ્યો. ભારત આવ્યા બાદ શારીરિક રીતે અને આધ્યાત્મિક રીતે સ્વસ્થ થવા મેં પ્રયાસ કર્યો. મેં યોગ શરૂ કર્યા. વિપશ્યના શિબિરોમાં પણ ગયો. કેમોથેરાપી જેવી કષ્ટદાયક થેરાપીના બદલે મેં ચાઇનીઝ અને આયુર્વેદની દવાઓ લીધી અને મને ફાયદો થયો.” એ પછી લેખકે ‘સંપૂર્ણ’ નામની એક સંસ્થા પણ ખોલી જે કેન્સરના રોગ અને દરદીઓ માટે કામ કરી રહી છે.

 

પૂણેની એક કંપનીમાં કામ કરતી અંગના ઘોષ નામની મહિલા પણ કેન્સરપીડિત હતી. એમણે તો પથારીમાં જ જીવનના વિધાયક અભિગમ વિશે લખવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમને ઓવેરિયન કેન્સર હતું. તેમણે પોતાના જ કેન્સર વિશે કથા લખી અને તે ‘Face to face with cancer’ નામે પુસ્તકાકારે પ્રગટ થઈ. તેમાં નિદાન, સર્જરી અને કેમોથેરાપી સુધીની ઘટનાઓનું વર્ણન છે.

 

સુધાંશુ મોહંતી હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના પર્યાવરણ અને જંગલ ખાતામાં અધિક સચિવ તરીકે કામગીરી બજાવે છે. તેમને ‘ર્કાિસનોઈડ’ નામનું ભાગ્યે જ થતું કેન્સર થયું. તેઓ કહે છેઃ “કેન્સર મને સંવેદનાની દૃષ્ટિએ નીચે પાડી દે તેવું મેં થવા ન દીધું. હું કેન્સરથી જરા પણ વિચલિત ન થયો અને મારી જિંદગી રાબેતા મુજબ જ બસર કરતો રહ્યો. મેં કેન્સરને દાંતના સામાન્ય દુખાવા જેવું જ ગણ્યું અને તેના પર વિજય મેળવ્યા બાદ મેં ‘Anatomy of cancer’ પુસ્તક લખ્યું. આ પુસ્તકમાં કેન્સરના દરદીઓ જોગ મારો એટલો જ સંદેશ છે કે કેન્સર એટલે સમાપ્તિ નહીં.”

 

કેન્સર પર વિજય મેળવનાર આવા અનેક માનવીઓની કથાઓ હ્ય્દયંગમ અને પ્રેરક છે. આજથી ૬૦ વર્ષ પહેલાં મોડાસા તાલુકાના ભેરૃંડા ગામના વતની કાલીદાસ પટેલ કે જે મુંબઈમાં મોટા ધારાશાસ્ત્રી હતા અને એમને ગળામાં સ્વરયંત્રનું કેન્સર થયું હતું. તેમનું સ્વરયંત્ર સર્જરી દ્વારા કાઢી નાંખવામાં આવ્યું હતું. તે પછી તેઓ હિંમતપૂર્વક જિંદગી જીવ્યા હતા અને ગળામાં સ્વરયંત્ર વગર પણ કેવી રીતે બોલી શકાય છે તે શીખી લીધા બાદ અમદાવાદની સિવિલ હોસ્પિટલ કોમ્પ્લેક્સમાં આવેલી કેન્સર હોસ્પિટલમાં કેન્સરના દર્દીઓને નૈતિક હિંમત આપી સ્વરયંત્ર વગરના દરદીઓને સ્પીચ થેરાપી આપતા રહ્યા હતા. આ રીતે સેંકડો દરદીઓને તેમણે કેન્સર પછી પણ જિંદાદિલીથી જીવવાની પ્રેરણા આપી હતી.

 

www.devendrapatel.in

 

સાભાર :   

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

 

સૌજન્ય : સંદેશ  ….

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

હનુમાન ચરિત્ર … !! રામ દુઆરે તુમ રખવારે !! ….

હનુમાન ચરિત્ર …

!! રામ દુઆરે તુમ રખવારે !!  …

 

સંતવાણીમાં કહ્યું છે કેઃ

સંત બડે ભગવંતસે કહ ગયે સંત સુજાન,

સેતુ બાંધ શ્રી રામ ગયે, લાંઘ ગયે હનુમાન…!!

પરંતુ હનુમાનજીના માટે તો એટલું જ કહેવામાં આવ્યું છે કેઃ

“રામ દુઆરે તુમ રખવારે,હોત ન આજ્ઞા બિનું પૈસારે..” (હનુમાન ચાલીસા) એટલે કેઃ હે હનુમાનજી..! આપ રામ દ્વારા ઉ૫ર પ્રહરી બનીને ઉભા રહો છો.આપની આજ્ઞા વિના કોઇનો ૫ણ રામ દ્વારમાં પ્રવેશ થઇ શકતો નથી.આ પંક્તિમાં ઘણું મોટું રહસ્ય છે.ઘરના દ્વાર ઉ૫ર પ્રહરી હોય તો તેમની આજ્ઞા વિના ઘરમાં પ્રવેશ કરી શકાતો નથી,પરંતુ અહીયાં તો ઘરના દ્વાર ઉ૫ર નહી પરંતુ રામના દ્વાર ઉપર પ્રહરીના રૂપમાં હનુમાનજી ઉભા છે એટલે તેમની આજ્ઞા વિના રામ(અવિનાશી બ્રહ્મ)માં પ્રવેશ થઇ શકતો નથી.

        ભગવાન શ્રી કૃષ્‍ણ ભગવદ્ ગીતામાં કહે છે કેઃ”તું મારામાં મનને સ્થિર કર અને મારામાં જ બુધ્ધિને જોડ,આ પછી તું મારામાં જ નિવાસ કરીશ એમાં લેશમાત્ર સંશય નથી.. “(ગીતાઃ૧૨/૮)

એટલે કેઃ ભગવાનમાં વાસ કરવાનો છે તેમના ઘરમાં નહી,એટલા માટે તો ભગવાનનું વિશ્વ વિખ્યાત નામ “વાસુદેવ” છે જેનો અર્થ કરતાં આદિ શંકરાચાર્યજીએ કહ્યું છે કેઃ”જેમાં સમગ્ર સૃષ્‍ટ્રિ વાસ કરે છે તે વાસુદેવ છે. “આમ પણ ભગવાન અને ભગવાનનું ઘર બન્ને અલગ અલગ નથી,કારણ કેઃ ભગવાને સ્વંયમ્ કહ્યું છે કેઃ “તે પરમ પદને સૂર્ય,ચંદ્રમા કે અગ્નિ ૫ણ પ્રકાશિત કરી શકતા નથી અને જે પરમ પદને પામીને મનુષ્‍યો પાછા સંસારમાં આવતા નથી તે જ મારૂં પરમધામ છે.. “(ગીતાઃ૧૫/૬)

એટલે કેઃ જ્યાં સૂરજ,ચંદ્રમા,તારાઓ,અગ્નિ..વગેરે(નવ દ્વારો) નથી ત્યાં નિરાકાર પ્રભુનું દશમું દ્વાર છે અને તેમાં જ ભક્તો રહે છે.આ રામમાં પ્રવેશ કરવા માટે હરિભક્ત કે હરિજનની કૃપા અનિવાર્ય છે,એટલા માટે જ કબીરજીએ કહ્યું છે કેઃ

        “હરિસે જનિ તૂં હેત કર, હરિજનસે કર હે,

         ધન દૌલત હરિ દેત હૈ, હરિજન હરિ હી દેત.. “(કબીરવાણી)

એટલે કેઃ હે જીજ્ઞાસુ જીવ..! તું હરિથી નહી પરંતુ હરિજન(પ્રભુ ભક્ત) સાથે પ્રેમ કર,કારણ કેઃહરિ તો ધન દૌલત,ભૌત્તિક સંપત્તિ આપશે જ્યારે હરિના ભક્તો તો હરિને જ આપે છે.

        હનુમાનજી પ્રભુના પરમ પ્રિય ભક્ત હતા એટલે તેમના માટે કહેવામાં આવ્યું છે કેઃઆપ જેવા ભક્ત જ પ્રભુના દ્વારપાળ છો અને આપની આજ્ઞા વિના કોઇ પ્રભુ પરમાત્મામાં પ્રવેશ કરી ભક્ત બની શકતો નથી.જ્ઞાની તો પ્રભુને જાણે છે,પરંતુ ભક્ત તો તેમનામાં નિવાસ કરે છે.જડ ચેતનમય સમગ્ર સૃષ્‍ટ્રિને બ્રહ્મદ્રષ્‍ટ્રિએ જોનાર ભક્ત માટે નારદભક્તિ સૂત્રમાં કહ્યું છે કેઃ

“પ્રેમી ભક્ત પ્રેમને જ જુવે છે,પ્રેમને જ સાંભળે છે,પ્રેમને જ ખાય છે અને પ્રેમને જ સાંભળે છે.”

બ્રહ્મજ્ઞાનીઓનું ભોજન જ્ઞાન છે.આવા જ અનન્ય ભક્ત હનુમાનજી હતા કે જેમને રામને હ્રદયમાં વસાવીને સર્વત્ર રામનાં જ દર્શન કરતા હતા.અંદર પણ રામ અને બહાર ૫ણ રામ..સર્વત્ર રામ જ રામ..નિરાકાર ૫ણ રામ અને સકળ સંસારના તમામ જડ ચેતનમાં ૫ણ રામ..તમામને રામરૂ૫ જાણીને તમામના ભલા માટેની કામના અને તમામના પ્રત્યે દાસ્યભાવ એ જ અનન્ય ભક્તિનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ હનુમાનજીમાં જોવા મળે છે.

        અહી પ્રશ્ન એ થાય કેઃ આવા ભક્ત કે જે તમામની ભલાઇના માટે જ કામના કરે છે તો હનુમાનજીએ અક્ષયકુમાર વધ..અશોકવાટિકાના માળીઓ સાથે મારપીટ કરી..લંકાદહન..વગેરે કાર્યો કેમ કર્યા..? એનો જવાબ એ છે કેઃ તેઓ સમવર્તન કે વિષમવર્તનનો આગ્રહ રાખતા નથી,પરંતુ તેઓ તમામની સાથે યથાયોગ્ય વર્તન કરતા હોય છે.પોતાના પ્રભુના કાર્યો (સેવા) કરવા માટે તેઓ કાળનો સામનો કરતાં ૫ણ ખચકાતા નથી.આ વાતને આપણે એક ઉદાહરણથી સમજીએ..એક ગુલાબની ડાળખી આપણને મળી. તેનામાં કાંટા,ફુલ અને પાન ત્રણેય છે.આ ત્રણેયને આપણે ગુલાબ જ જાણીએ છીએ,કારણ કેઃત્રણેય ગુલાબનાં જ અંગ છે,એટલે ત્રણેયમાં આપણે ગુલાબને જોઇને સમદર્શન કરીએ છીએ,પરંતુ વર્તનના સમયે આપણે ફુલને ફુલદાનીમાં સજાવીએ છીએ,પાનને કચરાપેટીમાં તથા કાંટાઓને ક્યાંક દૂર ફેકી દઇએ છીએ કે જેથી આવતા જતા કોઇ પથિકને વાગી ન જાય.આ છે યથા યોગ્ય વર્તન.. ભક્ત ૫ણ આમ જ કરે છે અને હનુમાનજીએ ૫ણ આમ જ કર્યું હતું.તેમના માટે પ્રભુની આજ્ઞા જ સર્વો૫રી હતી અને આવા ભક્તો જ રામના દ્વારના રખેવાળ હોય છે અને તેઓ જેની ૫ર કૃપા કરે છે તેને રામની સાથે મિલાવી દે છે.સાકાર રામે ૫ણ પોતાના પતિના મૃત્યુંના સમયે વિલાપ કરતી વાલી પત્ની તારાને અવિનાશી રામની સાથે મિલાવીને કહ્યું કેઃ

ક્ષિતિ જલ પાવક ગગન સમીરા પંચ રચિત અતિ અધમ શરીરા...” (રામચરીત માનસઃ૪/૧૦/૨)

એટલે કેઃ હે તારા ! પૃથ્વી,પાણી,અગ્નિ,વાયુ અને આકાશ-આ પાંચ તત્વોથી બનેલું આ શરીર અત્યંત અધમ એટલે કેઃ અપવિત્ર છે.આ શરીર ક્યાંય ગયું નથી તારી સામે જ પ્રત્યક્ષ પડેલું છે. છઠ્ઠું આત્મ તત્વ (નિરાકાર બ્રહ્મ) અજર,અમર અને અવિનાશી છે અને સર્વત્ર વિરાજમાન છે તો પછી તૂં કોના માટે શોક કરી રહી છે..?

“ઉ૫જા જ્ઞાન ચરણ તબ લાગી, લિન્હેસિ ૫રમ ભગતિ બર માંગી(રામચરીત માનસ)

તારાને જ્યારે આત્મજ્ઞાન થઇ ગયું ત્યારે રડવાનું બંધ થઇ ગયું અને ભગવાનના ચરણનો સ્પર્શ કર્યો.જ્ઞાન થઇ જાય તો ચરણસ્પર્શ કરવામાં સંકોચ થતો નથી.તારાએ ૫ણ અનન્ય ભક્તિનું વરદાન માંગ્યું તો ભગવાને તેને અવિરલ ભક્તિનું દાન આપ્‍યું.સાકાર સદગુરૂ,સંત કે ભક્ત વિનાશી અવિનાશી પ્રભુનાં દર્શન થતાં નથી.ભક્ત એ જ ભગવાનના દ્વારપાળ છે અને તેઓ જ સુપાત્ર જિજ્ઞાસુઓને પ્રભુ પરમાત્માનો સાક્ષાત્કાર કરાવી દે છે એટલે જ તો હનુમાનજીના માટે કહેવામાં આવ્યું છે કેઃ

રામ દુઆરે તુમ રખવારે,હોત ન આજ્ઞા બિનું પૈસારે..” (હનુમાન ચાલીસા)

ઘણીવાર કેટલાક લોકો પ્રશ્ન પુછે છે કેઃ”અવિનાશી નિરાકાર બ્રહ્મને તો તેમની કૃપાથી જ જાણી શકાય છે,સાકાર તો માયા છે,એટલે સાકાર માયાથી નિરાકાર બ્રહ્મને કેવી રીતે જાણી શકાય..?

તેનો જવાબ એ છે કેઃજેવી રીતે ધરતી ઉ૫ર પડેલા વ્યક્તિનો સહારો લીધા વિના ઉઠાવી શકાતો નથી,તેવી જ રીતે માયામાં ૫ડેલા જીવને ૫ણ માયાનો સહારો લઇને જ બ્રહ્મ સુધી પહોંચાડી શકાય છે,એટલે સાકાર સદગુરૂના માધ્યમથી જ નિરાકાર બ્રહ્મની ભક્તિ અને જ્ઞાન ઉ૫લબ્ધ થાય છે.તમામ સંતોનો..ગ્રંથોનો એ જ મત છે કેઃ

ગુરૂ બિન ગત્ નહી,સાહ બિન પત નહિ..

જેમ નિરાકાર વિધુત(વિજળી)ની હાજરી (જ્ઞાન) સાકાર ટેસ્ટરથી જ જોઇ શકાય છે.સાકાર શરીરમાં રહેલો નિરાકાર તાવ સાકાર થર્મોમીટરથી જ જોઇ શકાય છે,તેવી જ રીતે સાકાર સંસારમાં સર્વત્ર રહેલા નિરાકાર પ્રભુ પરમાત્માને ૫ણ સદગુરૂ પ્રદત્ત જ્ઞાનદ્રષ્‍ટ્રિથી જોઇ શકાય છે.આવી જ રીતે હનુમાનજી..અંગદજી..વગેરે એ સાકાર સદગુરૂ રૂ૫ રામજીના દ્વારા જ બ્રહ્મદર્શન કરીને અવિરલ ભક્તિ પ્રાપ્‍ત કરી હતી અને સમર્પિત થઇને ભગવાન રામને કહ્યું કેઃ

તુમ મોરે પ્રિય ગુરૂ પિતુ માતા,જાઉં કહાં તજિ ૫દ જલદાતા..(રામચરીત માનસઃ૭/૧૧/ખ-૨)

એટલે કેઃહે રામ ! આપ જ અમારા પ્રિય ગુરૂ,માતા અને પિતા છો.હું આપના ચરણકમલોને છોડીને ક્યાં જાઉં..?

શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન કહે છે કેઃ

“કાયરતારૂપી દોષોના લીધે તિરસ્કારને પાત્ર સ્વભાવવાળો તથા ધર્મની બાબતમાં મોહિત ચિત્ત થયેલો હું આપને પુછું છું કેઃ જે નિશ્ચિતરૂ૫થી કલ્યાણકારી વાત હોય તે વાત મારા માટે કહો,કેમકેઃહું આપનો શિષ્‍ય છું.આપને શરણે આવેલા મને ઉ૫દેશ આપો..(ગીતાઃ૨/૭)

એટલે હનુમાનજી જેવી અવિરલ ભક્તિ પ્રાપ્‍ત કરવા માટે સમકાલિન સદગુરૂ(અવતારી પુરૂષ)ની શરણાગતિ લેવી ૫ડે છે,તેના વિના કોઇ અન્ય ઉપાય નથી,કારણ કેઃઆત્મદર્શી સંત જ રામ દ્વારના દ્વારપાળ હોય છે…!!

  

 

Vinod Machhi photoસંકલનઃ
શ્રી વિનોદભાઇ મંગળભાઇ માછી (નિરંકારી)
મું.પોસ્ટઃ નવીવાડી,તા.શહેરા,જી.પંચમહાલ,
ફોનઃ ૦૯૭૨૬૧૬૬૦૭૫ (મો)
E-mail: vinodmachhi@gmail.com

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com
 

 
આજની પોસ્ટ ‘દાદીમા ની પોટલી’ પર મોકલી પ્રસિદ્ધ કરવાની તક આપવા બદલ અમો  વિનોદભાઈ માછી (નિરંકારી) નાં અંતરપૂર્વકથી આભારી છીએ.
 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

એ તો મને મારા સંસ્કાર આડે આવે છે ! …

એ તો મને મારા સંસ્કાર આડે આવે છે ! … 

ચિંતનની પળે : કૃષ્ણકાંત ઉનડકટ

 

 

વીજના ચમકાર જેવું હોય છે, આયખું પળવાર જેવું હોય છે, 

લે,કપાયા દુઃખના દા’ડા બધા, જો સમયને ધાર જેવું હોય છે,

સત્યનાં શસ્ત્રો ઉગામી તો જુઓ, જૂઠ ખાલી વાર જેવું હોય છે,

છેડવાથી શક્ય છે રણકી ઊઠે, મન વીણાના તાર જેવું હોય છે.

-મકરંદ મુસળે

 

 

દરેક માણસની એક ફિતરત હોય છે. દરેકે પોતાના મનમાં મર્યાદાની એક રેખા આંકેલી હોય છે. આ હદ, આ લાઇન કે આ બોર્ડર દેખાતી નથી પણ માણસના વર્તનમાં વર્તાતી હોય છે. માણસ અમુક હદથી સારો થઈ શકતો નથી. માણસ અમુક હદથી ખરાબ પણ બની શકતો નથી. દરેક માણસમાં કંઈક ‘ઇનબિલ્ટ’ હોય છે. તે માણસને અમુક વર્તન કરવા પ્રેરે છે. એ જ અમુક વર્તન કરતાં રોકે છે. માણસને વિચાર તો ઘણા આવતા હોય છે. દરેક વિચારને માણસ અનુસરતો નથી. ના, મારાથી આવું ન થાય. હું આવું કરી શકું નહીં. મને એ ન શોભે. હું આવું કરું તો તો પછી એનામાં અને મારામાં ફર્ક શું? એ શું હોય છે જે માણસને રોકી રાખે છે? એ સંસ્કાર હોય છે. એ સમજણ હોય છે. એ આવડત હોય છે. તમે ધારો તોપણ અમુક વાત, અમુક વર્તન, અમુક કૃત્ય કરી જ ન શકો.

 

એક યુવાનની વાત છે. એ હંમેશાં એવું ઇચ્છતો કે તેના પરિવારમાં બધા ખૂબ પ્રેમથી રહે. જોકે, પરિવારના અમુક સભ્યોનો સ્વભાવ વિચિત્ર હતો. માંડ શાંતિ થાય ત્યાં એ લોકો કંઈક એવું કરે કે દરેક સંબંધની સામે સવાલ ઊભા થઈ જાય. ખર્ચ બાબતે એક દિવસ એક સભ્ય સાથે બોલાચાલી થઈ ગઈ. યુવાન સાચો હતો. એ કંઈ જ ન બોલ્યો. સાંભળી લીધું. સહન કરી લીધું. તેના મિત્રને આ વાત ખબર પડી એટલે તેણે કહ્યું કે તારે પણ મોઢામોઢ કહી દેવાની જરૂર હતી. તેં શા માટે સાંભળી લીધું? યુવાને કહ્યું કે મને પણ વિચાર તો એવો જ આવી ગયો હતો કે એેને ચોપડાવી દઉં. મને મારા સંસ્કાર આડે આવે છે. હું જ મને રોકી લઉં છું. હું ડરતો નથી. બીજા મિત્રએ કહ્યું, એ જ તો ફર્ક છે. તું સાચો છે. તું પણ એના જેવો થઈ શક્યો હોત. તું એના જેવો નથી. આ વાત જ તને એનાથી જુદો પાડે છે. મહત્ત્વની વાત એ છે કે તું તારી આઇડેન્ટિટી ગુમાવતો નથી. જ્યારે આપણે એક રસ્તે ચાલી શકીએ એમ ન હોય ત્યારે આપણે આપણો રસ્તો બનાવી લેવાનો હોય છે. વહેતું પાણી જ માર્ગ બનાવી શકતું હોય છે. ખાબોચિયાનું પાણી કિનારાની બહાર નીકળી શકતું નથી. આ પાણી ગંધાઈ જાય છે. વહેતું પાણી જ નિર્મળ હોય છે. તું વહેતો રહે, માર્ગ થઈ જશે.

 

બોલી દેવું બહુ સહેલું છે. સાંભળવું અઘરું છે. જે સાચું ન હોય એ સાંભળવું વધારે આકરું હોય છે. ઘણી વખત આપણે સાંભળી લઈએ છીએ. એટલા માટે નહીં કે આપણે ખોટા હોઈએ છીએ. ઘણી વખત આપણે સાચા હોઈએ છતાં સાંભળી લેતા હોઈએ છીએ. એક માણસને ખોટા આક્ષેપો મૂકી નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યો. બોસે એને બેફામ રીતે ખખડાવ્યો. એ માણસ એક શબ્દ ન બોલ્યો. બોસે છેલ્લે પૂછયું કે, તમારે કંઈ કહેવું છે? એ યુવાને એક જ શબ્દમાં કહ્યું, ના. એ ચાલ્યો ગયો. એને ખબર હતી કે ત્યાં કંઈ કહેવાનો મતલબ ન હતો. બીજું એ કે તેની સાથે આ છેલ્લી મુલાકાત હતી. જે થયું એ ખોટું હતું એની પણ એને ખબર હતી. તેને એની પણ સમજ હતી કે દરેક વખતે સાચું જ થાય એવું જરૂરી હોતું નથી. આપણી સામે અમુક અયોગ્ય, ખોટું અને ગેરવાજબી થતું હોય છે. આપણું શાણપણ જ્યાં કામ લાગે એમ ન હોય ત્યાંથી ખસી જવું એ પણ એક આવડત જ છે. હા, આપણને એમ થાય કે આપણે કંઈ કરી ન શક્યા. મને અન્યાય થયો છે. જોકે, આવું થાય ત્યારે એવું જ સમજવું જોઈએ કે અન્યાય પૂરો થયો. હવે મારે નવી મંજિલ તરફ ગતિ કરવાની છે.

 

સારા થવું અઘરું છે. સારાપણાનો પણ થાક લાગતો હોય છે. મારે જ બધાનું ધ્યાન રાખવાનું? દરેક વખતે મારે જ ફાયર ફાઇટરનું કામ કરવાનું? હા, કરવું પડતું હોય છે. અમુક માણસનું સર્જન જ અમુક કર્તવ્ય માટે થયું હોય છે. એને ગમે કે ન ગમે એણે સારા બની જ રહેવું પડતું હોય છે, કારણ કે એ ખરાબ થઈ શકતાં જ નથી. તમે જે થઈ શકો એમ ન હોવ એ થવાનો તમારે પ્રયત્ન પણ ન કરવો જોઈએ. એક માણસ ફિલોસોફર પાસે ગયો. તેણે કહ્યું કે હું તંગ આવી ગયો છું. મારી સમજ જ બોજ બની ગઈ છે. હું ડાહ્યો છું એનો મતલબ એવો કે બધા મન ફાવે એમ જ કરે? ફિલોસોફરે કહ્યું, તું પણ તને મન ફાવે એમ કરને! પેલા માણસે કહ્યું કે હું એવું નથી કરી શકતો! ફિલોસોફરે કહ્યું કે તો પછી તું જે કરે છે એ જ કરતો રહે. સારાપણાની પણ ફરિયાદ ન કર. તું બદલી નથી શકવાનો. કોઈ બદલી શકતું નથી. હું પણ ક્યાં બદલી શકું છું. હું જે કરું છું એના સિવાય બીજું કંઈ ન કરી શકું.

 

દરેક માણસ જે કામ કરતો હોય છે એ છોડીને એને બીજું કામ કરવાનું મન થતું જ હોય છે. નોકરી કરતા હોય એને ધંધો કરવાનું મન થતું હોય છે. બિઝનેસ કરતા હોય એને એવું થતું હોય છે કે આના કરતાં નોકરી સારી. નોકરીનો સમય પતે એટલે ખંખેરીને ઊભા થઈ જવાનું. આવા વિચાર કરીને ઘણા લોકો જોખમ પણ કરતાં હોય છે. અમુક લોકો સફળ પણ થાય છે. જોકે, આવા લોકોની ટકાવારી બહુ ઓછી હોય છે. મોટાભાગે તો છેલ્લે એને એવું જ થતું હોય છે કે જે કરતા હતા એ જ સારું હતું. એક મિત્રએ સરસ વાત કરી કે, મેં નક્કી કર્યું છે કે હું જે કરું છું, એ જ કરતો રહીશ, કારણ કે મને બીજું કંઈ આવડતું નથી. જે આવડતું નથી એ નવેસરથી શીખવા કરતાં અત્યારે જે આવડે છે એ જ કરું એ બહેતર છે. ઘણાં બધાં એવાં તત્ત્વો હોય છે જે આપણા લોહીમાં હોય છે. આપણા જિન્સ સાથે એ જડાઈ ગયા હોય છે. એનો મતલબ જરાયે એવો નથી કે કોઈ સાહસ ન કરવું કે જે આવે એ બધું સહન કરી લેવું. વિચાર એટલો જ કરવાનો કે જે થઈ રહ્યું છે એ મારી પ્રકૃતિને માફક આવે એવું છે? માણસ પોતાની પ્રકૃતિ વિરુદ્ધ કરવા જાય ત્યારે એ થાપ ખાઈ જતો હોય છે. તમારી ભૂમિકા તમે નક્કી કરો અને તેને વળગી રહો. તમે તમારી જાતમાં જ જુઓ કે તમારી અંદર શું ઇનબિલ્ટ છે. જે ન હોય એ કરવા ન જાવ. સંસ્કાર પણ તમારી અંદર એવા સ્થપાઈ ગયા હોય છે જેને તમે છોડી શકતા નથી. એને છોડવાના પ્રયત્નો પણ ન કરો.

 

તમારા સંસ્કાર, તમારી સમજણ અને તમારી આવડત જ્યારે પણ આડી આવતી હોય ત્યારે એને આવવા દો. એ જ તમને ખોટા માર્ગે જતાં રોકશે. દુનિયા એવી છે કે આપણને ક્યારેક એવું લાગે કે સારા થવાનો કોઈ મતલબ નથી. સારાનો જમાનો જ નથી. સારા થઈને મેં શું મેળવી લીધું? સારા થઈને આપણે શું મેળવ્યું તેનો આપણને અંદાજ નથી હોતો. આપણે ઘણું મેળવ્યું હોય છે. આપણે જે મેળવ્યું હોય છે એની દુનિયાને તો ખબર હોય જ છે. બીજું કંઈ નહીં તો બધાને એટલી તો જાણ હોય જ છે કે એ સારો માણસ છે. તમારાથી કોઈ ડરે નહીં તો કંઈ નહીં પણ તમારી શરમ રાખે અથવા તો તમને આદર આપે તો માનજો કે તમે ઘણું મેળવ્યું છે. સાચી તાકાત, ખરી શક્તિ અને યોગ્ય સત્તા એ જ છે જે આપણને લોકોની નજરોમાં ઉપર ઉઠાવે. આદરપાત્ર થવાનું બધાના નસીબમાં નથી હોતું. સંસ્કાર જ માણસને સજ્જન બનાવતા હોય છે. ટૂંકા રસ્તા હંમેશાં જોખમી હોય છે. લાંબા રસ્તે ચાલવું વધુ પડે છે પણ જ્યારે મંજિલે પહોંચીએ છીએ ત્યારે આપણા રસ્તે ચાલ્યાના આનંદનો અદ્ભુત અહેસાસ થતો હોય છે.

 

 

છેલ્લો સીન : 

 

કોઈ પણ સ્થિતિમાં હતાશ ન થાવ. ક્યારેક ક્યારેક ચાવીના ઝૂડામાંની છેલ્લી ચાવી તાળું ખોલી દે છે. -અજ્ઞાત

 

બ્લોગ લીંક : http://krishnkantunadkat.blogspot.co.uk/

સાભાર :  શ્રી કૃષ્ણકાંત ઉનડકટ  –  email :  kkantu@gmail.com

(‘સંદેશ’, સંસ્કાર પૂર્તિ, તા. 8 માર્ચ, 2015. રવિવાર. ‘ચિંતનની પળે’ કોલમ)

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

 

પસંદગી … (રચના) …

પસંદગી …  (રચના) …

– અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

 

મિત્રો, આજે આપણે ફરી એક વખત સુ.શ્રી અર્ચિતા દીપક પંડ્યા (અમદાવાદ) ની રચના માણીશું …   રચના ના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ મૂકી આભારી કરશો …

 

 

ARCHITA.1

 

 

શીર્ષક ::::: પસંદગી ::::::

 

 

પસંદગી એવી કરું છું, જિંદગીને બંદગી ગણું છું .
હર એક મુકામને હંમેશા આશીકીથી માણુ છુ.

ચોઘડિયા,મુહુર્તને વણ જોઈતી આશંકા ગણું છું,
અંતરના અવાજને જ અનુપમ આસ્થા માનું છું.

કોઈ ગેરવર્તનના આવર્તનનેય લાચારી માનું છું,
એની તાસીરનો ગણી હાથ માફી આપી દઉં છું.

તું ચીંધે જે મને તે કર્મને,વેદની ઋચા માનું છું,
જેનાથી રહે કાયમી કુણું દિલ એને ધર્મ ગણું છું.

પ્રેમ પ્રગટાવી જાતથી અહી તને બધે ખોળું છું,
આ ઇબાદતથી મને મળશે જ આશા રાખું છું.

 

 

   –   અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

 

 

 

પરિચય :

archita pandiya photoશ્રીમતી અર્ચિતા દીપક પંડ્યા
રહેવાસી : અમદાવાદ
શિક્ષા : સનાતક (અંગ્રેજી વિષય સાથે) રાજકોટ,મહિલા કોલેજ
શોખ : વાચન, લેખન, સાહિત્ય ને લગતી રચનાત્મક પ્રવૃત્તિ
કાર્ય : ચોથી જાગીર અને પોલીસ, પબ્લિક મીડિયામાં સમયાંતરે લેખ પ્રસિદ્ધિ ; સીરીયલ સપ્તપદી ના સંવાદ લેખન :

                                     સંપર્ક : ફેસબુક,ગુગલ +,વોટ્સ એપ, http://architadeepak.tumblr.com/  

                          બ્લોગ લીંક : pathey: Pasandagi 
                                                  http://architapandya.blogspot.co.uk/
                                    email: Archita Pandya <architadeepak@gmail.com>

 

 

બ્લોગ લીંક: http://das.desais.net
email: dadimanipotli@gmail.com

 

આજની પોસ્ટ આપને પસંદ આવી હોય તો, જરૂરથી  આપના પ્રતિભાવ બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકી આભારી કરશો.  બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

આ માન્યતાઓ ક્યાંથી જન્મી કહો જોઇએ ? …

આ માન્યતાઓ ક્યાંથી જન્મી કહો જોઇએ ? (સતરંગી) …

સતરંગી : રશ્મિન શાહ

 

 

 hair cutting

 

 

માન્યતાઓ કોઈ વખત અંધશ્રદ્ધાનું રૂપ લઈ લેતી હોય છે. ભારતમાં આવી જ અનેક માન્યતાઓ છે કે જેની માટે કોઈ પણ જાતનાં તર્ક કે દલીલ કર્યા વિના એને સ્વીકારી લેવામાં આવી છે.  આ માન્યતાઓ માનવામાં આવે તો એમાં કંઈ ખોટું નથી, પણ જો માન્યતા પાછળની વાત કે એનો તર્ક ખબર ન હોય તોપણ એને બહુ જ અંગત રીતે સ્વીકારી લેવામાં આવે તો ચોક્કસપણે અર્થહીન છે. મનમાં ઘર કરી ગયેલી અને અજાણતા જ જીવન સાથે વણાઈ ગયેલી આ નવ માન્યતા અને એ નવ માન્યતાની પાછળ જોડાયેલો તર્ક જાણવા જેવો છે.

 

સાંજે સાવરણી નહીં કાઢો …

 

સંધ્યા સમયે ઘરમાં ઝાડુ ન કાઢવું જોઈએ એવું લગભગ તમામ લોકો સાંભળી ચૂક્યા હશે. સાથોસાથ એ પણ સાંભળી ચૂક્યા હશે કે જો સંધ્યા સમયે ઝાડુ કાઢવામાં આવે તો ઘરમાંથી બરકત જતી રહે. બરકત, સંપત્તિ અને શ્રીમંતાઈ જતી રહે એ કોને પાલવે? સાંભળવામાં આવેલી આ માન્યતાને આ જ કારણે નેવું ટકા લોકો દૃઢપણે પાળી પણ રહ્યા છે. આ માન્યતામાં પાળે કે માને એની સામે કોઈ વિરોધ નથી, પણ હકીકત એ છે કે આ માન્યતાની પાછળ જે સામાન્ય વાત જોડાયેલી છે એને જાણવાની કોશિશ ક્યારેય કોઈએ કરી નથી.

 

હકીકત એ છે કે આ માન્યતા અઢારમી અને ઓગણીસમી સદીના કારણે જન્મી છે.  એ સદીમાં ઇલેક્ટ્રિસિટી હતી નહીં. પરિણામે એવું બનતું કે રાતના ઘરમાં અંધકાર હોય.  સૂર્યાસ્ત થયા પછી જો હવે સાવરણી કાઢવામાં આવે તો થાય એવી પરિસ્થિતિ કે નીચે પડેલી કીમતી ચીજવસ્તુ પણ સાવરણી સાથે કચરામાં ચાલી જાય. બેચાર રાજવી પરિવાર સાથે એવું બની ગયું એટલે એ રાજ્યમાં સૂર્યાસ્ત પછી સાવરણી ન કાઢવાનો શિરસ્તો થઈ ગયો, પણ આ શિરસ્તો આગળ જતાં પ્રથા અને પછી માન્યતામાં ફેરવાઈ ગયો, જે આજ સુધી ચાલુ છે.

 

મંગળવારે હેરકટિંગ નહીં …

 

શનિવારે વાળ ન કપાવવા માટે ર્ધાિમક કારણ આપવામાં આવે છે. શનિવાર હનુમાનજીનો વાર છે અને હનુમાનજીના શરીર પર અઢળક વાળ છે.  હનુમાનજીને પ્રસન્ન રાખવા માટે શનિવારે વાળ કપાવવા ન જોઈએ એવું માનવામાં આવે છે, પણ મંગળવારે વાળ નહીં કપાવવાની પણ એક માન્યતા છે. આ માન્યતા પાછળ કયું લોજિક ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે એના વિશે માંડ આંગળીના વેઢે ગણી શકાય એટલા લોકોને ખબર હશે.  આ માન્યતા પણ અઢારમી સદીના કારણે પડી છે.

 

રવિવારે રજા છે એ તો જગજાહેર છે.  અઢારમી સદીમાં એવો નિયમ હતો કે રવિવાર આવે એટલે ખેડૂતો અને ખેતમજૂરો પણ રજા પાળતા.  રવિવારની રજામાં સામાન્ય રીતે એદી થઈને આરામ કરવામાં આવે અને સોમવારે સવારે જાતે જ વાળ કાપીને કે દાઢી કરીને કામે લાગવામાં આવે. જો સોમવારે આ કામે જાતે કર્યું હોય તો સ્વાભાવિક રીતે મંગળવારે ઘરાકી ઓછી રહે અને જો ઘરાકી ઓછી રહે તો શું કામ વાળંદ કામે આવે.  બસ, મંગળવારે દુકાન બંધ રાખવાની અને હજામતમાં રજા રાખવાની પ્રથા પડી જે પછી કાયમી થઈ ગઈ. મંગળવાર અને હેરકટિંગને કંઈ નિસબત નથી. જો કોઈ કટિંગ કરાવવા ઇચ્છે તો એની પાછળ ક્યાંય ધર્મ પણ આવતો નથી અને ક્યાંય ભૂતપ્રેત પણ જોડાયેલાં નથી પણ બસ, માન્યતા છે એટલે એનું પાલન કરવામાં આવે છે.

 

સંધ્યા પછી પાન નહીં તોડો …

 

ઝાડ, પાન કે ફૂલ નહીં તોડવાં એ સારી વાત છે, પણ આપણને હંમેશાં એવું કહેવાતું રહ્યું છે કે, સંધ્યા પછી ઝાડ, પાન, ફૂલ તોડવામાં આવે તો પાપ લાગે.  સાવ ખોટી માન્યતા છે આ.  સંધ્યા સમયે પાન-ફૂલ તોડવાને ક્યાંય પાપ કે ધર્મ સાથે સંબંધ નથી.  હકીકત એ છે કે ઝાડ-પાન અને ફૂલમાં થતાં સાઠ ટકાથી વધુ જંતુઓ એવા છે કે જે અંધકારમાં બહાર આવે છે.  આ ઉપરાંત અમુક નાગ અને સાપ પણ એવા છે કે જે અંધારા વચ્ચે બહાર આવે છે.  આ જ કારણે એવું કહેવામાં આવતું કે સંધ્યા સમયે આ કોઈ વૃક્ષને અડકવું કે તોડવું નહીં.  સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ કહેવાયેલી આ વાતને ધીમે ધીમે માન્યતામાં ફેરવી લેવામાં આવી અને તેની સાથે ધીમેકથી પાપ અને પુણ્યનો હિસાબ પણ જોડી દેવામાં આવ્યો.

 

હા, એ વાત હકીકત છે કે જો એ તોડવાનું શક્ય હોય તો ટાળવું જ જોઈએ અને પર્યાવરણની રક્ષા કરવી જોઈએ, પણ જો પર્યાવરણની વાત કરતાં હોઈએ તો આ વાતને માત્ર રાત પૂરતી સીમિત રાખવાને બદલે એને ચોવીસે કલાક સાથે જોડી દેવી જોેઈએ.

 

સ્મશાનથી પાછાં આવ્યા પછી સ્નાન  …

 

ધર્મ કે પાપપુણ્ય સાથે આ વાતને કોઈ સંબંધ નથી, પણ હકીકત એ છે કે સ્મશાને ત્યારે જ જવાનું બનતું હોય જ્યારે સાથે ડેડબોડી હોય અને જો ડેડબોડીની નજીક ગયા હોઈએ તો એમાંથી થતું ઈન્ફેક્શન અસર કરે એ પહેલાં શરીર સાફ કરી લેવું જોઈએ અને એ જ કારણે આ માન્યતા પડી કે સ્મશાનથી પાછાં આવ્યા પછી તરત જ નાહી લેવું જોઈએ.  આ માન્યતાની સાથે જોડાયેલી એક હકીકત એ પણ હતી કે ઘર સુધી જવું જ નહીં અને સ્મશાને જ નાહી લેવું જેથી ઘરમાં પણ એ જર્મ્સ પહોંચે નહીં અને ઘરમાં રહેલા આબાલવૃદ્ધને એનું ઈન્ફેક્શન લાગે નહીં. 

અલબત્ત, આ માન્યતાને પાળેલી રાખવામાં કોઈ વાંધો નથી, કારણ કે એ સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી છે અને સ્વાસ્થ્યનો મુદ્દો હોય તો એ હંમેશાં અગ્રીમ રહેવો જોઈએ, પણ માન્યતા સાથે જોડાયેલી વાસ્તવિકતાને યોગ્ય રીતે જાણવી જોઈએ એ પણ એટલું જ સાચું છે.

 

નિમક હાથોહાથ ન આપો …

 

ફરી એક માન્યતા અને એ માન્યતા સાથે જોડાયેલું સાયન્સ. અલબત્ત, આ સાયન્સમાં યોગનો ભાર છે. 

 

એવું કહેવાતું રહ્યું છે કે નમક હાથોહાથ આપવામાં આવે તો જેને નમક આપવામાં આવ્યું હોય એની સાથે ઝઘડા થાય, પણ હકીકત જુદી છે.   હકીકત એ છે કે, આ માત્ર માન્યતા જ છે જે સાવ ખોટી છે.  સાયન્સ અને યોગવિજ્ઞાાનના આધારે આ માન્યતા પડી છે.  વાત સમજવા જેવી છે. જેમણે કોઈને સામાન્ય જ્ઞાાન છે એ સૌને ખબર છે કે નિમક એ વિદ્યુતનું વાહક છે.  જો નમક હાથોહાથ આપવામાં આવે તો એમાં ઊર્જા જોડાય છે, જે ઊર્જા વાહક બનીને જેને નમક આપવામાં આવ્યું હોય તેના હાથમાં પહોંચે છે. યોગવિજ્ઞાાનમાં કહેવાયું છે કે ઊર્જા નકારાત્મક અને હકારાત્મક હોય છે.  જો કોઈ વ્યક્તિમાં નકારાત્મક ઊર્જાનું પ્રમાણ વધારે હોય તો એ નકારાત્મક ઊર્જા સામેની વ્યક્તિને આપે અને જો કોઈનામાં હકારાત્મક ઊર્જાનું પ્રમાણ વધુ હોય તો એ હકારાત્મક ઊર્જા વધુ આપે.  કોઈની નકારાત્મક ઊર્જા ક્યારેય લેવી નહીં એવી સલાહ સાથે યોગસાધકોએ જ એ વાત સ્પષ્ટ કરી હતી કે મીઠું ઊર્જાનું વાહક છે એટલે ક્યારેય હાથોહાથ આપવું નહીં. 

 

આ માન્યતાને કોણે ઝઘડા સાથે જોડી દીધી એ તપાસનો વિષય છે, પણ તે તપાસ કરવાને બદલે આપણે આ સિવાયની માન્યતાઓ હવે પછી જાણીશું …

 

ક્રમશ :

સૌજન્ય : સંદેશ દૈનિક 

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli

ઘર ઘરની કથા… વૃદ્ધોની વ્યથા …

ઘર ઘરની કથા… વૃદ્ધોની વ્યથા …

 

 

– મારા વહાલા વડીલો, વૃદ્ધો, વરિષ્ઠ નાગરિકો, પેન્શનરો, મા-બાપો સાંભળો. નિરાશ ના થશો. નોકરીમાંથી નિવૃત્ત થયા છો, જિંદગીમાંથી નહિ. નિવૃત્તિમાં પ્રવૃત્તિ માણો અને પ્રવૃત્તિમાં નિવૃત્તિ માણો. આનંદમાં રહો …

 

 

oldage

 

 

ભગવાને માણસને ૧૦૦ (સો) વર્ષનું આયુષ્ય આપ્યું છે. પહેલાં પચીસ વર્ષ રમતમાં, અભ્યાસમાં વીતે છે જે બાલ્યાવસ્થા કહેવાય છે. પછીનાં પચીસ વર્ષ લગ્નજીવન, ધન કમાવામાં, કુટુંબનું ભરણપોષણ કરવામાં વ્યતીત જાય છે જેને યુવાવસ્થા કહે છે. પછી પચાસ વર્ષ પછીની અવસ્થા પ્રૌઢાવસ્થા કહેવાય છે અને છેલ્લી અવસ્થા વૃદ્ધાવસ્થા કહેવાય છે. વૃદ્ધ વડીલ હોય છે, અનુભવી હોય છે, પરંતુ વર્તમાન સમયમાં વૃદ્ધોની હાલત સારી કે સંતોષકારક નથી હોતી. વૃદ્ધોની વેદનાઓને વાચા આપવાનો આજે એક ઉપક્રમ છે. એ વેદના સમજી વૃદ્ધોની વ્યથા દુર કરવાના પણ કરીએ.

 

આપણે ત્યાં ૬૦ (સાઈઠ) વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના માણસોની ગણતરી વૃદ્ધોમાં થાય છે. સરકારી નોકરીમાં, જાહેર સાહસોમાં, મોટાભાગના ક્ષેત્રોમાં પણ નિવૃત્તિની વય-મર્યાદા ૫૮ થી ૬૦ની હોય છે. ઉતર્યો અમલ કોડીન એ કહેવાત પછી બધે સાર્થક થતી લાગે છે. શેરડીના સાંઠાને જેમ કૂચો થઈ જાય ત્યાં સુધી રસ નીચોવી લેવાય છે – બસ વૃદ્ધોની હાલત પણ કંઈક આવી જ થાય છે.

 

કરૃણા તો એ વાતની છે કે નિવૃત્ત થયા પછી ઓફિસોની જેમ આ વૃદ્ધને ઘરના માણસો પણ પરિવારના સભ્ય માનવા તૈયાર નથી હોતા. એ માટે હરિફાઈ રીતસરની શરૃ થઈ જાય છે. ઘરનાં જ સંતાનો પછી પોતાનાં મા-બાપની કપ-રકાબીની વસ્તુની જેમ વહેંચણી કરવા મંડી પડે છે, ભલેને એ પછી ફૂટી જાય!! વૃદ્ધોની આમન્યા, મર્યાદા, શરમ રાખવી એ તો જાણે એક ભૂતકાળની બાબત બની ગઈ છે. માબાપની આજ્ઞાા પાળવી, તેમને પગે લાગવું એ જાણે કે રામાયણના શ્રીરામ પૂરતી મર્યાદિત હતી એવું લાગ્યા કરે છે, શ્રવણની કથા હવે કોઈને યાદ પણ નથી. શ્રવણની કાવડ બતાવવા આજનાં બાળકોને પ્રદર્શનમાં લઈ જવાં પડશે એવી હાલત થઈ છે! વૃદ્ધોનાં દિલ આથી જ પોકારી ઊઠે છે :

 

જીવનની સમી સાંજે, મારે જખ્મોની યાદી જોવી હતી,
બહુ ઓછાં પાનાં જોઈ શક્યો,
બહુ અંગત અંગત નામ હતાં.

 

આ વૃદ્ધો માત્ર વયોવૃદ્ધ નથી હોતા તેઓ જ્ઞાાનવૃદ્ધો, અનુભવવૃદ્ધો પણ હોય છે. પણ આજનાં સંતાનો (અપવાદરૃપને બાદ કરતાં) તો એમનાથી ય ચાર ચાસણી ચડી જાય તેવાં ચાલાક અને ચબરાક થઈ ગયાં છે. શરૃઆત કંઈક આ રીતે કરશે :   ”પપ્પા, તમે બેસો હવે, બહુ થયું. તમને આમાં કંઈ ખબર ના પડે, આમાં તમારું કંઈ કામ નહિ. જે બાપે આંગળી પકડીને જેને ભણવા માટે નિશાળે મોકલી બોલતાં શીખવાડયું એ જ છોકરાએ આજે બાપને આંગળી બતાવી ચૂપ કરી દીધા. વળી પાછો મમ્મી આગળ જશે.

 

મમ્મી… મહેરબાની કરીને તું તો વચ્ચે બોલતી જ નહિ. આ બધું તમારા જમાનામાં ચાલતું હશે. હવે જમાનો બદલાઈ ગયો છે. અત્યારે એકવીસમી સદી ચાલી રહી છે એનું તને ભાન છે? દૂધ અને શાકભાજીના મળતા પૈસામાંથી રોજ રોજ કરકસર કરી પૈસા બચાવી જેની ફી ભરી ભણાવ્યો, પોતાનું મંગલસૂત્ર ગીરવે મૂકી દીકરાને મંગલસૂત્ર પહેરનારી વહુ લાવી આપી, જેનાં બાર બાર વરસ સુધી બળોતિયાં ધોયાં એ એકવીસ વરસનો છોકરો પોતાની એકસઠ વરસની માને આજે એકવીસમી સદીના પાઠ ભણાવી રહ્યો છે!! શું જમાનો આવ્યો છે? માબાપની આંખોમાં આંસુ ન આવે તો શું થાય ?

 

”આંસુઓનાં પડે પ્રતિબિંબ,
એવાં દર્પણ ક્યાં છે?
કહ્યા વિના સઘળું સમજે,
એવાં સગપણ ક્યાં છે ?”

 

બાપ કરતાં બેટો ચડે અને ગુરુ કરતાં ચેલો ચડે એ કહેવતો તો હવે બહુ જૂની થઈ ગઈ કહેવાય. હવે ઘેર ઘેર આ નવી કહેવતો બહુ પ્રસિદ્ધ થઈ ગઈ છે : સાસુ કરતાં વહુ ચડે અને પુત્ર કરતાં પુત્રવધૂ ચડે. શું સમજ્યા? એ વખતની કોઈની લાડકોડથી ઉછરેલી લાડકવાયી દીકરી પિયરમાંથી પુત્રવધૂ બની સાસરિયામાં પગ મૂકતાંની સાથે જ તેના પતિની અંગત સલાહકાર બની જાય છે. સાસુ-સસરાને આવતાંની સાથે જ ડોસા-ડોસીનાં લેબલ લાગી જાય છે. વાર્તાની ટ્રેજેડી કંઈક આ રીતે આકાર લેવાનું શરૃ કરી દે છે.

 

”કહું છું, સાંભળો છો ?  ક્યાં ગયા ?   હા – જુઓ – હું તમને શું કહેતી હતી ?  હા… યાદ આવ્યું.   જુઓ-આટલાં બધાં માણસોની રસોઈ મારાથી નહીં થાય. કપડાં, વાસણ ધોઈ ધોઈને હું તો થાકી જઉં છું ભઈ સાબ. તમારામાં તો બળ્યું કંઈ અક્કલ જ નથી. આ મમ્મી-પપ્પાને કહી દેજો… એક ખૂણામાં પડયાં રહે. કચ કચ બહુ ના કરે. હું રોટલી કરું ત્યાં સુધી આ ટીનિયાને હીંચકો નાખતાં શું જોર આવે છે? દૂધ અને શાકભાજી લેવા જતાં શું ચૂંક આવે છે? બસ – બેઠાં બેઠાં રોટલા તોડતાં આવડયું છે. મારાથી હવે આ ઘરમાં એક મિનિટ પણ નહિ રહેવાય. ચાલો બીજે રહેવા. આજે જ ભાડાનું મકાન લઈ લો કાં તો આ તમારાં માબાપને વૃદ્ધાશ્રમ ભેગાં કરી દો. કહી દઉં છું હા. નહીંતર મારા જેવી કોઈ ભૂંડી નથી. હા… થોડા સમય પહેલાં મા-બાપને ચૂપ કરી દેતો પુત્ર પોતાની બૈરી આગળ કૂતરાની જેમ પૂંછડી પટપટાવતો થઈ જાય છે. પાસે નહીં કોડીન ઊભી બજારે દોડી. શું હાલત થાય. ઘેર ઘેર માટીના ચૂલા. ઘર ઘરકી કહાની. જો તમારા ઘરમાં આવા સંવાદ ના સંભળાતા હોય તો તમે બહુ જ નસીબદાર છો !!

 

પિયરમાંથી સાસરે આવેલી એ પુત્રવધૂ એ પણ ભૂલી જાય છે કે એનાં માવતર આવી જ કોઈ વહુ આગળ લાચારી ભોગવી રહ્યાં છે? લાચાર, મજબૂર મા-બાપ ધર્મસંકટમાં મૂકાઈ જાય છે. હવે ભેગાં રહે છે તો સંતાનો દુઃખી થાય છે, જુદાં જાય તો પોતે દુઃખી થાય છે. પિતાનો પ્રેમ અને માનું હેત સંતાનો સુખી થાય એ માટે વૃદ્ધાશ્રમનો સ્વીકાર કરી લે છે. હૈયું દુઃખી થાય છે પણ આખરે હેત જીતી જાય છે !!

 

…અને પછી ટ્રેજેડીની શરૃઆત થાય છે. આની પાછી ફિલ્મો બને છે. સંતાનોએ બગાડેલાં કપડાં જાહેરમાં ધોવાય છે. ”બાગબાન” જેવી ફિલ્મ સુપરહીટ બની હાઉસફુલ જવા લાગે છે. હોંશે હોંશે લોકો જોવા જાય છે. યુવાનો તો પાછા પોરસાય છે. ભાઈલા. આ તો બેઠી આપણી જ સ્ટોરી છે. આપણે આખેઆખો પરિવાર આમાં એક્ટિંગ કરે છે. ઘેર ઘેર જાહેરાત થાય છે. બાગબાન જોયું? ભઈ! હવે તારી કથા બંધ કર… ને… તારાં માવતરને વૃદ્ધાશ્રમમાંથી ઘેર લઈ આય… તારા આ હર્યાભર્યા બગીચાના અસલી માલિક એ છે. એમના જ બગીચાનું તું એક ફૂલ છે… એમના વગર આ તારી વસંતઋતુ પાનખર થઈ જશે અને તું ઊડી જઈશ તો પછી શોધ્યો ય નહિ જડું. શું સમજ્યો ?

 

આજનાં સંતાનોને આ શું થઈ ગયું છે ?  એસ.ટી. બસ, રેલવેમાં જગાના અભાવે લાકડીના ટેકે ઊભા રહેતા પિતા સમાન કોઈ વૃદ્ધને બદલે કોલેજિયન યુવતીને ફટાફટ ઊભા થઈ જગા આપનારાની સંખ્યા વધતી જાય છે. હવે કોઈ માબાપને સવારે ઊઠીને પગે લાગવામાં સંતાનોને શરમ આવે છે. કોઈએ સાચું જ કહ્યું છે કે પહેલાં સંતાનો માબાપને પગે લાગતાં હતાં હવે માબાપ સંતાનોને પગે પડે છે.

 

ખુદા તારી કસોટીની પ્રથા
સારી નથી હોતી,
અહીં જે સારા હોય છે તેની દશા સારી નથી હોતી.

 

આજનાં આધુનિક સંતાનોની પોતાનાં માબાપ પ્રત્યેની લાગણીની ભીનાશ કોમ્પ્યુટર, મોબાઈલ, ઈ-મેઈલ, ફેસબુક, ટ્વીટર, ઈન્ટરનેટ, સીડી, ડીવીડી, હુક્કાબાર, મોલ, ફેશન, ગુટખા, ગર્લફ્રેન્ડ-બોયફ્રેન્ડ, ટીવી, ખરાબ સોબત, અતિ આધુનિક બતાવવામાં બાષ્પીભવન થાય એમાં કોઈ નવાઈ નથી. કેટલાં સંતાનો પોતાના મોબાઈલમાં મા-બાપના ફોટા રાખે છે? આધુનિક ઈલેકટ્રિક ઉપકરણનો ઉપયોગ આવકાર્ય છે પણ દુરુપયોગ વિનાશ નોંતરે છે. સોનાની કટારી કેડે ખોસાય, પેટમાં ના ખોસાય. પણ આપણું સાંભળે કોણ ?

 

આપણે ત્યાં આવાં ઘણાં કારણોસર વરિષ્ઠ નાગરિકોની હાલત કનિષ્ઠ હોય છે. નાની ઉંમરમાં લગ્ન થયાં હોય, સંતાનોના ઉછેરની જવાબદારી, અભ્યાસનો ખર્ચ, પછી સંતાનોનાં લગ્ન, પરિવારના ભરણપોષણનો ખર્ચ, ઓછી આવક, કારમી મોંઘવારી, પાછલી ઊંમરે દેવું કરી, લોન લઈ પોતાનું મકાન બનાવ્યું હોય, હપ્તા ચાલુ થઈ ગયા હોય, સંતાનો કમાતા ના હોય, કમાતા હોય તો ધંધામાં દેવું કરી બેઠા હોય એમાં મા-બાપની તબિયત સારી રહેતી ના હોય, આ ઉંમરે નોકરી-મહેનત થઈ શકતી ના હોય ત્યારે જિંદગી પરવશ, પરાધીન થઈ જાય છે, કહ્યું છે કે :

 

આદમીની એ મુસીબત
મોતથી પણ છે વિશેષ;
જિંદગી પોતાની જ્યારે,
પારકી થઈ જાય છે !!

 

મારા વહાલા વડીલો, વૃદ્ધો, વરિષ્ઠ નાગરિકો, પેન્શનરો, મા-બાપો સાંભળો. નિરાશ ના થશો. નોકરીમાંથી નિવૃત્ત થયા છો, જિંદગીમાંથી નહિ. નિવૃત્તિમાં પ્રવૃત્તિ માણો અને પ્રવૃત્તિમાં નિવૃત્તિ માણો. આનંદમાં રહો. એકાદ મનગમતો શોખ (હોબી) કેળવો. લેખન, વાચન, સંગીત, બાગકામ, ધ્યાન વગેરે અત્યારે જે સ્થિતિ છે તે સર્વશ્રેષ્ઠ છે એવું માની જીવો. આથી પણ ખરાબ થઈ શક્યું હોત – જે નથી થયું તે માટે ભગવાનનો આભાર માનો.

 

સાત્ત્વિક ભોજન લો. ભક્તિ સભર ભજન કરો. વાતે વાતે ઓછું ના લાવો. અપેક્ષાઓ ઘટાડો. સંતોષી બનો. ક્રોધ ના કરો. કોઈનું કંઈ ઉછીનું ના વહોરી લો. રોજ અર્ધો કલાક ચાલવાનું રાખો. જીભના ચટાકા ઓછા કરો. બોલવાનું ઓછું કરો. મૌન ભેગું કરે છે, વાણી વહેંચી દે છે. માગ્યા વગર કોઈને સલાહ ના આપશો. આમંત્રણ વગર કોઈના ઘેર જશો નહિ. ભૂતકાળ વાગોળશો નહિ. નકારાત્મક ના બનો, બની પોઝીટીવ. હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદા.

 

આપણી મૂડી આપણી પાસે જ રાખવી. મહેરબાની કરીને છોકરાંને બધું આપી ના દેતા. સમય આવ્યે જ આપજો. ઘરની ચાવી તમારી પાસે જ રાખજો. સંતાનોને એટલાં બધાં લાયક ના બનાવશો કે એ તમને નાલાયક સમજે. તમે તો સમજુ છો, મુમુક્ષુ છો અનુભવી છો. સાચી શ્રદ્ધા રાખો, કર્મ કર્યે જાવ. ભગવાન બધું સારું કરશે. અને હા યુવાનો… યાદ રાખજો. તમે સદા જુવાન નથી રહેવાના. તમે આજે જેવું માબાપને માન આપશો તો તમારાં છોકરાં પણ તમને માન આપશે. કરશો તેવું પામશો-વાવશો તેવું લણશો. નહિંતર પછી યાદ રાખજો :

 

પીંપળ પાન ખરંતાં,
હસતી કુંપળિયાં,
અમ વીતી તુજ વીતશે,
ધીરી બાપુડિયાં.

 

 

– પી.એમ. પરમાર

 

સાભાર : 

સૌજન્ય : ગુજરાત સમાચાર  ….

 

 

બ્લોગ લીંક : http://das.desais.net
email : dadimanipotli@gmail.com

 

 

બ્લોગ પોસ્ટ પર મૂકેલ આપના પ્રતિભાવ, બ્લોગ પર આવકાર્ય છે.

 

  

You can  contact /follow us on :

 
twittertwitter a/c : @dadimanipotli

 
face bookfacebook at : dadimanipotli